Thầy thầu Chín mộc mạc ở làng Bản Đông
Câu chuyện Bác Hồ cải trang thành một Việt kiều với bí danh Thầy thầu Chín hoạt động tại vùng Đông Bắc Thái Lan (Xiêm) năm 1928 - 1929 để xây dựng cơ sở cách mạng.
Mùa hè năm 1928, Nguyễn Ái Quốc bí mật từ châu Âu trở về châu Á, chọn đất nước Xiêm (Thái Lan) làm địa bàn hoạt động tiếp theo vì nơi đây có rất đông kiều bào Việt Nam sinh sống. Người cắt tóc ngắn, mặc bộ quần áo bà ba màu nâu, đi chân đất và lấy bí danh là Thầu Chín (trong tiếng Thái, "Thầu" có nghĩa là già, người già đáng kính). Bác đến sống cùng đồng bào tại làng Bản Đông, tỉnh Phíchít, sau đó chuyển sang Udon Thani.
Tại các bản làng vùng Đông Bắc Xiêm, Thầu Chín sống chan hòa, mộc mạc như một người dân lao động thực thụ. Người cùng bà con kiều bào cuốc đất làm vườn, trồng rau, nuôi gà, và đặc biệt là giúp dân đào giếng lấy nước ngọt sinh hoạt. Thầu Chín rất khéo tay, Người còn hướng dẫn bà con cách đóng bàn ghế, làm gạch xây nhà. Đi đến đâu, Bác cũng mở lớp dạy chữ Quốc ngữ cho con em kiều bào, thành lập các hội tương ái để đoàn kết mọi người.
Bác dùng những câu chuyện kể lịch sử về các vị anh hùng dân tộc như Trần Hưng Đạo, Lê Lợi để khơi dậy lòng yêu nước trong tim những người con xa xứ. Đồng bào kiều bào tại Xiêm thời bấy giờ vô cùng kính trọng Thầu Chín, xem Người như một vị thầy hiền triết mà không hề biết rằng đó chính là nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc đang bị mật thám truy nã khắp thế giới. Sự hóa thân xuất sắc của Bác tại Xiêm đã biến nơi đây thành một căn cứ hậu phương vững chắc, nuôi dưỡng lực lượng cho ngày trở về.
