“The Perfect Spy” – Điệp viên hoàn hảo
“Người sống 2 cuộc đời” Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn. Sáng làm nhà báo. Tối về thâm nhập, khai thác và cung cấp tài liệu tuyệt mật cho cách mạng. Ông Ẩn khai thác và có được những tin tức báo về chất lượng tới nỗi Bác Hồ sau khi đọc xong đã phải thốt lên rằng:”Bác đọc báo cáo mà cứ như đang ở ngay trung tâm New York vậy”. Là 1 nhà báo, 1 điệp viên lỗi lạc, vậy có những bí ẩn gì xoay quanh “con người của thời đại” này?
Phạm Xuân Ẩn tên thật là Phạm Văn Thành, sinh năm 1927 tại Biên Hòa, Đồng Nai. Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, ông mang nhiều bí danh như X6, Hai Trung, Trần Văn Trung. Nhưng có lẽ, với nhiều người từng sống ở Sài Gòn trước năm 1975, ông được biết đến trước hết là một nhà báo lịch lãm, thông minh, sắc sảo, làm việc cho nhiều hãng thông tấn và tờ báo nổi tiếng nước ngoài như Reuters, TIME, New York Herald Tribune.
Với óc phân tích thời cuộc sắc sảo, nói năng điềm đạm, hiểu biết rộng, thông minh và nhanh nhạy. Ông nhanh chóng trở thành tâm điểm trò chuyện của phóng viên,chính khách, tướng lĩnh chế độ cũ thời đó.
Với vỏ bọc là nhà báo, 1 nghề rất nguy hiểm với ông Ẩn khi luôn bị đội an ninh soi từng li từng tí một. Bởi dĩ thời đó chính quyền Sài Gòn sinh ra chỉ để cho có mà thôi, chứ không quản trị được gì cả. Tờ Le Monde của Pháp từng viết về 1 Sài Gòn ngập ngụa trong 3 thứ đó là: bán dâm, tham ô và nạn chợ đen. Chính vì nát như vậy nên chính quyền Sài Gòn rất sợ nhà báo phản ánh trung thực về cái tình trạng đồi bại của xã hội, bị liệt vào diện phải theo dõi gắt gao. Trường hợp đặc biệt còn được theo kèm 1-1 để kìm hãm ngòi bút.
Thế nhưng, vỏ bọc tưởng chừng như 1 điểm yếu chí tử trong mắt người thường lại được vị “Điệp viên hoàn hảo” biến thành cầu nối hoàn hảo để vươn tới động mạch của Chính quyền Việt Nam Cộng Hoà. Ông chứng minh mình là một “cáo già thực thụ” khi để qua mặt được đội an ninh và CIA của Mỹ ông đã xây dựng hình tượng mình như 1 quý tộc, 1 dân chơi có tiếng.
Giữa lòng Sài Gòn hoa lệ, đầy hiểm nguy, ông thể hiện mình là tay chơi chó, chim, cá thượng hạng. Đặc biệt là mảng chơi chó, ở đất Sài Gòn ai cũng phải nể ông.
Ngày ấy, quán cà phê Givra trên đường Đồng Khởi nay là thương hiệu bánh Givral Bakery là nơi tụ tập rất nhiều các nhà báo, chính khách, các máu mặt của chính quyền Việt Nam Cộng Hoà và Mỹ. Các thông tin mật cứ từ đây mà ra. Nên Givral là mục tiêu hàng đầu mà ông Ẩn cần để vẽ hình ảnh quý tộc của mình. Mỗi lần bước vào quán, là ông lại dắt con chó Béc-Giê theo sau ngồi ngay dưới chân như lính cận vệ, giao tiếp bất cứ thứ gì ông đều dùng tiếng Pháp đậm chất quý tộc, nói gì là con chó làm y hệt vậy chuẩn chỉ đến từng chi tiết. Chính vì thế đội ngồi quán cà phê đó phải nể ông Ẩn một phép. Họ hiểu rằng chủ của nó phải đẳng cấp thế nào mới có thể huấn luyện ra 1 con chó đẳng cấp như vậy.
Lary Berman, người đã mất gần 5 năm với hơn 30 chuyến bay chỉ để tìm hiểu về cuộc đời của ông Ẩn đã phải thừa nhận rằng:”ông Ẩn không bao giờ phải lấy cắp một tài liệu nào cả vì ông ấy là 1 nhà báo chuyên nghiệp, 1 điệp viên chuyên nghiệp. Những người thân thiết nhất với ông ấy là Edward Lansdale và William Codly luôn cho ông xem tài liệu để được lắng nghe ý kiến và phân tích của ông ấy, vì ông ấy quá thông minh” Việc ngồi bàn bạc cùng với đối thủ rồi lấy thông tin đưa về cho lãnh đạo là điều mà quá nhiều người làm được, thế nhưng làm sao để thân thiết với những cái đầu đầy sạn ấy, để ngồi cùng bàn với những cái đầu đầy sạn, để cùng bàn chiến lược thì chỉ có ông Ẩn mới có thể làm được chứ không ai cả.
Sơ lược tiểu sử Edward Lansdale là 1 nhân vật tầm cỡ, được mệnh danh là chuyên gia chống lật đổ và chống nổi dậy của CIA. Khởi đầu từng là chuyên viên quảng cáo thương mại, sau vào quân đội phục vụ cho cơ quan tình báo Mỹ. Chính vì thế các bài tâm lý chiến của Lansdale được áp dụng vào chiến tranh cực kỳ thành công. Lansdale giỏi đến mức ông đã trở thành nguyên mẫu của các nhân vật trong những cuốn sách cực kỳ nổi tiếng như “Người Mỹ trầm lặng”. Từng tham gia vào các nhiệm vụ cực kỳ quan trọng như ám sát tổng thống Fidel Castro vào năm 1961
Một nhân vật tầm cỡ, được xem như kiến trúc sư của chế độ Ngô Đình Diệm mà còn bị qua mặt. Nhiêu đó thôi cũng đã đủ để chúng ta hiểu được cái tầm của ông Ẩn nó cỡ nào rồi. Sống dưới một vỏ bọc, thong dong ngay trước mắt kẻ thù hay thậm chí là chí cốt của những đầu sỏ của bè lũ tay sai và Mỹ, liên tục truyền tin mật về căn cứ mà cũng không hề bị ai nghi ngờ. Điều đó đến nay vẫn là 1 khúc mắc lớn của các nhà sử, tâm lý học.
Nếu gọi Phạm Xuân Ẩn là “điệp viên hoàn hảo”, có lẽ không chỉ vì ông che giấu thân phận quá tài tình, mà còn vì ông đã kết hợp được nhiều phẩm chất hiếm có: trí tuệ của một nhà phân tích, bản lĩnh của một người lính, lương tâm của một nhà báo và trái tim của một người Việt Nam yêu nước. Ông đã đi qua chiến tranh bằng sự bình tĩnh đáng kinh ngạc, đã sống giữa những khoảnh khắc cận kề cửa tử mà vẫn giữ được nhân phẩm trong sáng.
Tuy Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn đã đi xa, nhưng câu chuyện về ông vẫn còn ở lại. Nó ở lại trong lịch sử tình báo Việt Nam, trong lòng những người yêu nước, trong sự kính trọng của thế hệ hôm nay và mai sau. Ông là minh chứng rằng có những con người không cần đứng dưới ánh hào quang vẫn trở nên vĩ đại. Là tấm gương sáng ngời của lý tưởng cao cả, yêu nước, dũng cảm, trí tuệ và hơn hết là sự trung dũng, kiên cường của mình. Có những chiến công không cần tiếng vỗ tay vẫn bất tử với thời gian. Có những cuộc đời càng im lặng càng khiến người đời cúi đầu kính phục.
“Điệp viên hoàn hảo”, “X6”, “Hai Trung”, “Phạm Xuân Ẩn”… Phạm Văn Thành.
