Theo bước chân người lính trẻ xuân hoà
Tôi là Lô Đức Tượng, người con của xã Xuân Hoà, tỉnh Lào Cai. Đến bây giờ, khi tuổi đã xế chiều, mỗi lần nhớ lại những năm tháng từ 1968 đến năm 1973, lòng tôi vẫn nguyên vẹn cảm giác của một thời bom đạn, một thời tuổi trẻ sống giữa khói lửa chiến tranh.
Đó là những năm tháng mà tôi không bao giờ quên.
Ngày rời quê hương
Năm 1968, chiến tranh chống Mỹ đang diễn ra ác liệt. Thanh niên trong xã chúng tôi lần lượt lên đường nhập ngũ.
Ngày nhận giấy báo, tôi cầm trên tay mà vừa lo vừa thương cha mẹ.
Tối hôm ấy, căn nhà nhỏ ở Xuân Hoà yên lặng hơn mọi ngày. Mẹ tôi ngồi vá lại chiếc áo cho con trai dưới ánh đèn dầu leo lét. Cha tôi hút thuốc lào rồi chậm rãi nói:
“Tượng à, trai làng mình sinh ra lúc đất nước có chiến tranh thì phải biết đứng lên bảo vệ Tổ quốc.”
Tôi nghe mà nghẹn nơi cổ.
Sáng hôm lên đường, sương núi phủ kín lối bản. Mẹ dúi vào tay tôi một nắm cơm lam và chiếc khăn tay cũ.
Bà chỉ nói:
“Đi mạnh giỏi… nhớ ngày về.”
Tôi quay lưng bước đi mà không dám ngoái lại lâu, vì sợ nhìn thấy mẹ khóc thì lòng mình sẽ mềm yếu.
Những năm tháng hành quân
Từ Xuân Hoà, chúng tôi hành quân vào chiến trường miền Nam.
Những ngày đi dọc Trường Sơn là quãng thời gian gian khổ nhất mà tôi từng trải qua.
Ban ngày phải ẩn mình trong rừng để tránh máy bay địch. Ban đêm mới dám hành quân. Đường núi dốc đứng, mưa rừng xối xả, quần áo lúc nào cũng ướt sũng.
Có hôm đói quá, anh em chỉ chia nhau từng nắm cơm nhỏ.
Nhưng điều khiến chúng tôi sợ nhất là sốt rét rừng.
Nhiều đồng chí đang khỏe mạnh bỗng run cầm cập, môi tím tái vì sốt. Vậy mà khi đơn vị tiếp tục hành quân, họ vẫn gắng đứng dậy đi tiếp.
Không ai muốn bị bỏ lại phía sau.
Lần đầu đối mặt bom đạn
Năm 1969, tôi bước vào trận đánh đầu tiên.
Tiếng bom nổ làm đất rung chuyển. Khói bụi mù mịt đến nghẹt thở. Đạn bay xé gió trên đầu.
Tôi nằm ép sát xuống chiến hào mà tim đập liên hồi.
Người đồng đội bên cạnh quay sang cười:
“Sợ không?”
Tôi thật thà đáp:
“Sợ chứ.”
Anh ấy vỗ vai tôi:
“Sợ cũng phải đánh. Sau lưng mình là quê hương.”
Câu nói ấy khiến tôi nhớ mãi.
Từ khoảnh khắc đó, tôi hiểu rằng người lính không phải là người không biết sợ, mà là người biết vượt qua nỗi sợ để chiến đấu.
Những mất mát của chiến tranh
Chiến tranh khốc liệt hơn tất cả những gì tôi từng tưởng tượng.
Có những người hôm qua còn ngồi ăn cơm cùng mình, hôm nay đã không còn nữa.
Tôi nhớ nhất anh Dần — người bạn cùng đơn vị quê Tuyên Quang. Anh hay kể chuyện gia đình và luôn nói:
“Hòa bình tao sẽ về dựng căn nhà mới cho mẹ.”
Nhưng trong một trận đánh năm 1971, anh đã hi sinh khi cứu thương binh.
Hôm chôn cất anh giữa cánh rừng, trời mưa nặng hạt.
Tôi đứng rất lâu trước nấm mộ tạm, lòng đau đến nghẹn.
Chiến tranh không chỉ lấy đi mạng sống con người, mà còn lấy đi biết bao ước mơ còn dang dở.
Những ngày cuối cùng ở chiến trường
Đến năm 1972 - 1973, chiến sự vẫn rất ác liệt nhưng anh em chúng tôi đều tin ngày chiến thắng rồi sẽ đến.
Dù bom đạn vẫn trút xuống mỗi ngày, nhưng niềm tin vào hòa bình giúp chúng tôi vượt qua tất cả.
Có những đêm nằm trong hầm trú ẩn, tôi nhớ quê da diết.
Tôi nhớ tiếng suối ở Xuân Hoà, nhớ mẹ già ngồi bên bếp lửa chờ con.
Lúc ấy tôi chỉ mong:
“Nếu còn sống, nhất định phải trở về.”
Ngày trở về quê hương
Năm 1973, khi hoàn thành nhiệm vụ và được trở về quê hương, tôi bước xuống con đường đất quen thuộc mà lòng nghẹn ngào không nói nên lời.
Mẹ tôi thấy tôi từ xa thì bật khóc.
Còn tôi — người lính từng đi qua bom đạn — lúc ấy cũng không cầm được nước mắt.
Tôi đã trở về.
Nhưng rất nhiều đồng đội của tôi mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Điều tôi luôn ghi nhớ
Giờ đây tuổi đã cao, mỗi lần kể lại chuyện cũ cho con cháu nghe, tôi luôn nói:
“Chiến tranh đau thương lắm. Hòa bình hôm nay không dễ mà có.”
Thế hệ chúng tôi ngày ấy ra đi chỉ với một niềm tin giản dị:
“Đánh giặc để đất nước được bình yên.”
Những năm tháng từ 1968 đến 1973 sẽ mãi là ký ức không thể nào quên trong cuộc đời tôi —
một thời hoa lửa của tuổi trẻ, của lòng yêu nước và của những người lính đã sống hết mình vì Tổ quốc.
