Thiếu tướng Phùng Chí Kiên: Vị tướng quân đầu tiên ngã xuống vì Tổ quốc (1901 - 1941)

Phùng Chí Kiên (tên thật là Nguyễn Vĩ, quê ở Diễn Châu, Nghệ An) là một trong những nhà lãnh đạo quân sự kiệt xuất nhất của Đảng ta trong thời kỳ chuẩn bị vũ trang khởi nghĩa. Ông từng được cử sang Trung Quốc, tốt nghiệp trường Quân sự Hoàng Phố danh tiếng và sát cánh cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những ngày gian khổ nhất. Về nước, ông được giao trọng trách Tổng Chỉ huy đội Cứu quốc quân – lực lượng vũ trang đầu tiên của Đảng.

Tháng 6 năm 1941, thực dân Pháp huy động một lực lượng khổng lồ gồm hàng ngàn quân chính quy và lính dõng, có pháo binh yểm trợ, bủa vây căn cứ địa Bắc Sơn hòng tiêu diệt cơ quan đầu não của cách mạng. Để bảo toàn lực lượng, Phùng Chí Kiên đã tài tình chỉ huy Cứu quốc quân phân tán, vừa đánh vừa rút lui. Đến tháng 8 năm 1941, khi đội quân của ông di chuyển đến vùng Ngân Sơn (Bắc Kạn) thì lọt vào ổ phục kích.

Giữa vòng vây dày đặc của kẻ thù, Phùng Chí Kiên đã ra lệnh cho đồng đội phá vây rút lui, còn ông chủ động ở lại cầm súng bắn chặn hậu để thu hút hỏa lực. Ông chiến đấu ngoan cường cho đến khi cạn đạn, bị thương nặng và sa vào tay giặc. Không khai thác được gì từ người chỉ huy kiên trung, bọn mật thám Pháp đã hèn hạ chặt đầu ông rồi đem cắm trên cầu Ngân Sơn để uy hiếp tinh thần nhân dân. Ông là một trong những cán bộ quân sự cao cấp nhất của Đảng hy sinh trong giai đoạn này. Năm 1947, để tri ân công lao to lớn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh truy phong ông quân hàm Thiếu tướng, đưa Phùng Chí Kiên trở thành vị tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam ngã xuống vì nước.