Thiếu tướng Trần Văn Niên – Người chiến sĩ trưởng thành từ chiến trường Nam Bộ

Thiếu tướng Trần Văn Niên, thường được gọi là Tư Niên, sinh năm 1933 tại xã Hòa Hưng, huyện Giồng Riềng, tỉnh Rạch Giá, nay thuộc tỉnh An Giang. Ông sinh ra trong một gia đình có 10 anh chị em. Năm 17 tuổi, Tư Niên vinh dự được kết nạp vào Đảng. Một thời gian sau, khi phong trào thanh niên tình nguyện nhập ngũ diễn ra sôi nổi, ông cũng viết đơn xin vào bộ đội.

Ngày 20/9/1950, Tư Niên chính thức bước vào quân ngũ, trở thành chiến sĩ Đại đội Trợ chiến, Tiểu đoàn 410. Những năm tháng chiến đấu trong đội hình “Tiểu đoàn chủ lực Nam Bộ” đã giúp người chiến sĩ trẻ trưởng thành qua thực tế chiến trường. Đơn vị vừa chiến đấu chống các cuộc càn quét của địch, vừa bảo vệ cơ quan đầu não kháng chiến, xây dựng phong trào du kích và vận động nhân dân tham gia kháng chiến.

Từ năm 1953, thực dân Pháp tăng cường xây dựng đồn bốt và liên tục mở các cuộc càn quét vào căn cứ cách mạng. Trước tình hình đó, quân và dân miền Tây Nam Bộ đẩy mạnh chiến tranh du kích, kết hợp đấu tranh vũ trang với vận động nhân dân và binh lính địch. Tư Niên cùng đơn vị vừa đánh địch, vừa tham gia công tác vận động, góp phần làm cho quân Pháp phải phân tán lực lượng, giảm sức ép cho chiến trường chính.

Cuối năm 1953, Bộ tư lệnh Phân liên khu miền Tây chủ trương đưa lực lượng tiến sâu vào vùng địch kiểm soát, đánh vào các vị trí quan trọng, phá cơ sở hậu cần và tiêu hao sinh lực đối phương. Cùng với hoạt động quân sự, phong trào đấu tranh của nhân dân tại các địa phương cũng diễn ra mạnh mẽ. Các cuộc tuyên truyền, vận động, biểu tình được tổ chức nhằm gây khó khăn cho địch và hỗ trợ lực lượng vũ trang.

“Chia lửa” với chiến trường Điện Biên Phủ

Ngày 13/3/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn. Trong khi chiến trường Tây Bắc diễn ra những trận đánh quyết liệt, quân và dân miền Tây Nam Bộ cũng đẩy mạnh hoạt động để “chia lửa” với chiến trường chính. Các đơn vị tăng cường đánh địch, phá thế kìm kẹp, đồng thời vận động nhân dân chống bắt lính, chống càn quét và ngăn không cho địch tăng cường nguồn lực cho chiến trường.

Một trong những cách đánh được chú trọng là xây dựng cơ sở, phối hợp với những người hoạt động bí mật ngay trong hàng ngũ đối phương. Tiểu đoàn 410 của Tư Niên từng phối hợp với cơ sở nội ứng tại Đồn Giai Xuân, huyện Châu Thành, tỉnh Cần Thơ. Người của ta bên trong đồn được bố trí tại các vị trí quan trọng, phối hợp với lực lượng bên ngoài để bất ngờ tiến công, tiêu diệt chỉ huy và vận động binh lính đầu hàng.

Những trận đánh như vậy cho thấy sức mạnh của sự phối hợp giữa bộ đội, lực lượng địa phương và quần chúng nhân dân. Không chỉ đánh trực tiếp, quân và dân miền Tây còn tìm cách làm suy yếu hệ thống đồn bốt, hậu cần và lực lượng của đối phương ngay tại vùng địch kiểm soát.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc, riêng những hoạt động phối hợp với chiến trường Điện Biên Phủ ở miền Tây Nam Bộ đã góp phần loại khỏi vòng chiến đấu hơn 1.000 tên địch, tiêu diệt một tiểu đoàn, buộc một quận lỵ phải rút lui, phá nhiều đồn bốt và mở rộng vùng giải phóng.

Đối với Tư Niên, những năm tháng ấy là quãng thời gian đặc biệt trong cuộc đời quân ngũ. Từ một thanh niên 17 tuổi, ông trưởng thành qua chiến đấu, gắn bó với đồng đội và nhân dân, góp sức cùng quân dân Nam Bộ tạo nên thế trận rộng khắp, góp phần vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Những câu chuyện về Tư Niên cũng cho thấy một điều: trong chiến tranh, thắng lợi không chỉ đến từ những trận đánh lớn mà còn được tạo nên bởi sự bền bỉ của từng người lính, từng cơ sở cách mạng và sự đồng lòng của nhân dân ở khắp các địa phương.