Thiếu tướng Trần Văn Phác: Từ người lính khởi nghĩa đến cây bút và nhà quản lý văn hóa

Trần Văn Phác sinh năm 1926 tại huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Năm 1945, khi vừa tròn 19 tuổi, ông tham gia Khởi nghĩa tháng Tám ngay tại quê hương, góp phần giành chính quyền về tay nhân dân. Sau đó, ông ra Hà Nội và có vinh dự trực tiếp bảo vệ buổi lễ mít tinh lịch sử tại Quảng trường Ba Đình, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập.

Sau Cách mạng Tháng Tám, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhận thấy năng lực viết lách nơi người lính trẻ, quân đội điều ông về làm báo phục vụ kháng chiến. Ông được bồi dưỡng nghề báo và lần lượt đảm nhiệm công tác tại các tờ báo của liên khu, đồng thời giữ trọng trách chính trị ở nhiều mặt trận.

Năm 1949, sau khi hoàn thành khóa học đầu tiên của Trường Nguyễn Ái Quốc, ông được điều về làm Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn Sông Lô, tham gia giải phóng vùng Cao Bắc Lạng. Năm 1954, ông có mặt trong đội hình Sư đoàn 312 tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Sau chiến thắng lịch sử, ông làm Chủ nhiệm đầu tiên của Tạp chí Văn nghệ Quân đội, rồi làm Tổng biên tập báo Quân đội nhân dân.

Ông là hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam năm 1957 và gắn bó với văn chương gần sáu mươi năm. Dưới bút danh Trần Hương Nam, ông viết tác phẩm về cuộc đời nữ tướng Nguyễn Thị Định trong kháng chiến chống Mỹ. Năm 1964, ông trở lại chiến trường miền Nam với tên gọi Tám Trần, công tác bên cạnh nhiều nhân vật lịch sử và có mặt ở các chiến trường Nam Bộ đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng. Ông giữ vai trò Chính ủy Binh đoàn 232 trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Sau ngày thống nhất, ông được phong quân hàm Thiếu tướng và giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông chuyển sang ngành văn hóa, giữ cương vị Thứ trưởng rồi Bộ trưởng Bộ Văn hóa khi đất nước bước vào thời kỳ Đổi mới. Trong thời gian này, ông góp phần khơi thông lại các lễ hội như một di sản và sân chơi dân gian, đồng thời chú trọng việc công nhận di tích lịch sử – văn hóa nhằm giữ gìn bản sắc dân tộc.

Cuộc đời Trần Văn Phác để lại cho thế hệ trẻ bài học về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến bền bỉ ở mọi cương vị, từ người lính, người cầm bút đến người quản lý văn hóa. Từ một thanh niên tham gia khởi nghĩa, ông đã đi suốt chặng đường dài của đất nước, và hình ảnh ấy vẫn là nguồn động viên cho đoàn viên, thanh niên hôm nay.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Trần Văn Phác" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_V%C4%83n_Ph%C3%A1c), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.