Trần Đình Ngôn - Người viết chèo tận tụy suốt nhiều thập kỷ cho nghệ thuật dân tộc
Tiến sĩ, nhà viết kịch và đạo diễn sân khấu chèo Trần Đình Ngôn đã cống hiến hơn nửa thế kỷ cho nghệ thuật chèo. Ông được tôn vinh bằng Giải thưởng Nhà nước năm 2007 và Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2017.
Trần Đình Ngôn sinh năm 1942 tại xã An Bình, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, vùng đất gắn bó với chèo cổ Việt Nam. Gia đình ông có truyền thống Nho học và đông y, môi trường ấy góp phần hun đúc nên tình yêu văn chương và nghệ thuật trong ông.
Năm 1961, khi đang dạy bổ túc văn hóa, ông được một cán bộ đoàn chèo Tả Ngạn nhận ra tài năng và mời về đoàn. Đến tháng 6 năm 1962, ông quyết định gắn bó trọn vẹn với nghề chèo ở Hải Phòng, bắt đầu từ vai trò giáo viên rồi dần trở thành tác giả kịch bản.
Những vở chèo đầu tiên của ông, được chuyển thể từ tác phẩm văn học quen thuộc, đã sớm được phát thanh và biểu diễn rộng rãi. Đến Hội diễn sân khấu toàn quốc năm 1980, vở "Chiếc nón bài thơ" do ông vừa viết kịch bản vừa đạo diễn đã đoạt Huy chương vàng.
Trong nhiều kỳ hội diễn về sau, kịch bản của ông liên tiếp đạt giải cao. Có thời điểm, nhiều vở diễn được trao huy chương đều mang tên ông là tác giả. Nhiều kịch bản của ông còn được nhiều đoàn cùng dàn dựng và chuyển thể sang các loại hình khác.
Ngoài sáng tác, ông còn dày công nghiên cứu lý luận về chèo qua nhiều công trình, đồng thời tham gia đào tạo nghệ sĩ, hướng dẫn sinh viên và nghiên cứu sinh tại các cơ sở nghệ thuật. Ông cũng đến nhiều địa phương hỗ trợ phong trào sáng tác cơ sở.
Sự nghiệp của ông được ghi nhận bằng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007 và Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2017. Đối với thanh niên hôm nay, cuộc đời Trần Đình Ngôn là minh chứng cho tình yêu nghề bền bỉ, sự học hỏi không ngừng và tinh thần cống hiến thầm lặng cho văn hóa dân tộc.
Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Trần Đình Ngôn" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Tr%E1%BA%A7n_%C4%90%C3%ACnh_Ng%C3%B4n), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.



