Thiếu tướng Võ Bẩm: Người vạch những nhát rựa đầu tiên mở đường Trường Sơn (1915 - 2008)

Nếu đường Hồ Chí Minh là một kỳ tích vĩ đại của thế kỷ 20, thì Thiếu tướng Võ Bẩm (quê ở Sơn Tịnh, Quảng Ngãi) chính là người kiến trúc sư âm thầm đã đặt những viên gạch đầu tiên. Năm 1959, trước nhu cầu chi viện khẩn cấp cho chiến trường miền Nam, Trung ương Đảng quyết định thành lập Đoàn 559. Võ Bẩm, khi đó mang hàm Thượng tá, được giao một nhiệm vụ tưởng chừng bất khả thi: mở một con đường giao liên xuyên qua dãy Trường Sơn hiểm trở mà không được để lại bất cứ dấu vết nào.

Với phương châm tuyệt mật "Đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng", Võ Bẩm đã trực tiếp dẫn đầu đội khảo sát len lỏi vào vùng rừng thiêng nước độc. Họ phải tránh hoàn toàn các lối mòn cũ, không được chặt cây to, không được bẻ cành, lội bộ dưới những khe suối buốt lạnh để chó nghiệp vụ của địch không thể đánh hơi. Những nhát rựa đầu tiên phạt vào những bụi rậm hoang vu đã tạo ra một con đường nhỏ hẹp, đủ để những người lính giao liên cõng trên lưng 20kg vũ khí, men theo sườn núi đi vào miền Nam.

Chỉ bằng la bàn, bản đồ cũ và ý chí sắt đá, Võ Bẩm đã vạch ra tuyến đường huyết mạch nối liền hai miền Nam - Bắc. Dưới sự chỉ huy của ông trong những năm đầu tiên, tuyến đường dần được định hình, vươn dài và vượt qua hàng trăm vòng vây càn quét của quân đội Việt Nam Cộng hòa. Những bước chân thầm lặng, tóe máu trên đá tai mèo của Võ Bẩm và những người lính Đoàn 559 thuở ban đầu đã tạo tiền đề vững chắc để sau này đường Trường Sơn vươn mình thành một mạng lưới giao thông cơ giới khổng lồ, quyết định cục diện của toàn bộ cuộc chiến tranh.