THỜI HOA LỬA CỦA THƯỢNG TƯỚNG SONG HÀO

THỜI HOA LỬA CỦA THƯỢNG TƯỚNG SONG HÀO
Người chiến sĩ kiên trung và vị tướng gần gũi với bộ đội

Trong dòng chảy lịch sử cách mạng Việt Nam, Thượng tướng Song Hào, tên khai sinh là Nguyễn Văn Khương, là một trong những cán bộ có nhiều năm gắn bó với cách mạng và Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông sinh ngày 20 tháng 8 năm 1917, tại xã Hào Kiệt, nay là xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.

Từ khi còn trẻ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng. Tháng 4 năm 1939, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Đầu năm 1940, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án tù. Những năm tháng bị giam cầm tại các nhà tù Nam Định, Hà Nội, Sơn La, Hòa Bình và Chợ Chu không làm ông từ bỏ lý tưởng. Tại nhà tù Chợ Chu, ông tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng và đến năm 1944 đã vượt ngục trở về với phong trào.

Những ngày ở chiến khu

Sau khi trở lại hoạt động, Song Hào tham gia xây dựng lực lượng cách mạng và căn cứ địa. Một dấu ấn quan trọng trong thời kỳ này là những hoạt động tại khu căn cứ Tân Trào.

Ngày 10 tháng 3 năm 1945, cuộc khởi nghĩa Thanh La diễn ra dưới sự chỉ đạo của lực lượng cách mạng tại khu vực. Sự kiện này góp phần mở rộng vùng căn cứ, tạo điều kiện để phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ trong những tháng trước Tổng khởi nghĩa Tháng Tám.

Những năm tháng ấy là quãng thời gian đầy gian khó. Cán bộ, chiến sĩ phải hoạt động trong điều kiện thiếu thốn, vừa xây dựng lực lượng, vừa vận động nhân dân, vừa bảo vệ căn cứ. Song Hào trưởng thành từ chính môi trường khắc nghiệt đó.

Người chính ủy giữa những năm tháng chiến đấu

Năm 1947, Song Hào được Trung ương điều vào quân đội. Ông cùng các cán bộ lãnh đạo quân đội tham gia xây dựng căn cứ địa Việt Bắc, góp phần tạo dựng hậu phương quan trọng cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trong Chiến dịch Lê Hồng Phong 1 năm 1950, ông giữ cương vị Chính ủy chiến dịch. Trước những khó khăn trong quá trình chiến đấu, ông chỉ đạo cán bộ xuống đơn vị nắm tình hình, củng cố tư tưởng và quyết tâm của bộ đội.

Đến năm 1954, Song Hào là Chính ủy Đại đoàn 308 – Đại đoàn Quân Tiên phong. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông cùng cán bộ, chiến sĩ tham gia những nhiệm vụ quan trọng trong việc tiếp quản Thủ đô Hà Nội.

Người cán bộ chính trị luôn gần gũi với chiến sĩ

Năm 1961, ông được giao giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, ông có trách nhiệm quan trọng trong công tác chính trị, tư tưởng và xây dựng quân đội.

Một trong những điểm nổi bật trong phong cách của Song Hào là sự gần gũi với cán bộ, chiến sĩ. Ông coi việc nắm tình hình thực tế ở đơn vị là điều rất quan trọng đối với người làm công tác lãnh đạo, chỉ huy.

Năm 1972, ông được giao làm Chính ủy, Bí thư Đảng ủy Chiến dịch Trị - Thiên. Những ngày ở chiến trường là những ngày đầy thử thách. Ông cùng cán bộ, chiến sĩ bám sát tình hình, động viên bộ đội và thực hiện nhiệm vụ được giao.

Một cuộc đời gắn với quân đội và nhân dân

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Song Hào giữ cương vị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, tham gia các công việc quan trọng liên quan đến kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam.

Hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng, ông đã trải qua nhiều cương vị khác nhau. Từ người thanh niên tham gia phong trào cách mạng ở Nam Định, người tù chính trị, cán bộ hoạt động tại căn cứ địa, đến Chính ủy Đại đoàn 308 và cán bộ lãnh đạo cấp cao của quân đội.

Cuộc đời Song Hào vì thế gắn liền với nhiều dấu mốc quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam.

Ông qua đời ngày 9 tháng 1 năm 2004 tại Hà Nội, hưởng thọ 87 tuổi. Những tư liệu về cuộc đời ông, trong đó có hồi ký Tân Trào, tiếp tục giúp thế hệ sau hiểu thêm về những năm tháng chiến đấu, xây dựng căn cứ và hoạt động cách mạng trong thời kỳ gian khó.

Lời kết

“Thời hoa lửa” của Song Hào không chỉ được ghi dấu bằng những chức vụ ông từng đảm nhiệm, mà còn bằng một hành trình dài từ người thanh niên yêu nước đến người cán bộ lãnh đạo quân đội.

Đó là một thế hệ đã đi qua những năm tháng chiến tranh với nhiều gian khổ, hy sinh và thử thách. Những câu chuyện về họ là một phần ký ức lịch sử, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về con đường đấu tranh giành độc lập và quá trình xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam.