THỜI HOA LỬA TRẠI CHIỀU - 1947

THỜI HOA LỬA TRẠI CHIỀU - 1947

Giữa mảnh đất Nghi Dương hôm nay, có một nơi mỗi bước chân đặt xuống đều như vang vọng tiếng gọi của lịch sử – Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ thôn 8, xã Nghi Dương, thành phố Hải Phòng. Đằng sau tấm bia lặng lẽ ấy là một câu chuyện bi tráng đã khắc sâu vào ký ức của nhân dân Kiến Thụy. Nắm được thông tin trên chúng tôi đến với gia đình cụ Đào Văn Chất sinh năm 1935 Quê quán tại thôn 8, xã Nghi Dương, thành phố Hải Phòng được nghe cụ kể về câu chuyện lịch sử đó.

Cụ kể rẳng vào năm 1947, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn vô cùng cam go. Tháng 8 năm ấy, đồng chí Vũ Thái (tức Vũ Đức Thỏa) được Tỉnh ủy chỉ định giữ chức Bí thư Huyện ủy, trực tiếp lãnh đạo phong trào kháng chiến của toàn huyện Kiến Thụy cũ. Nhưng địch cũng không ngừng gia tăng những âm mưu mới, quyết đè bẹp ý chí quật cường của vùng đất quan trọng này.

Ngày 2 tháng 10 năm 1947 – một ngày mà người dân làng Tú Đôi xã Nghi Dương không bao giờ quên. Từ sáng sớm, hàng ngàn quân Pháp, có máy bay quần thảo trên trời, pháo từ Phù Liễn bắn dọn đường, đồng loạt tấn công vào các xã Thụy Hương, Minh Tân, Hữu Bằng, Thuận Thiên và Kiến Quốc nay thuộc xã Nghi Dương và xã Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. Chúng tràn vào làng, đốt phá, cướp bóc và tàn sát dân lành bằng những hành động man rợ chưa từng thấy. Ở xã Nghi Dương có người bị thiêu sống, có người bị cắt cổ, chặt chân tay, thậm chí bị mổ bụng moi gan. Ngày ấy – 18/8 năm Đinh Hợi – đã trở thành ngày giỗ trận của cả làng Tú Đôi xã Nghi Dương.

Thảm cảnh đau thương ấy càng nung nấu lòng căm thù giặc và ý chí chiến đấu của quân dân cả huyện Kiến Thụy cũ. Dựa vào thế làng kháng chiến, lực lượng bộ đội, dân quân du kích và nhân dân đã chiến đấu vô cùng anh dũng, tiêu diệt gần 100 tên địch và làm bị thương nhiều tên khác.

Đặc biệt, tại Trại Triều – nay thuộc thôn 8, xã Nghi Dương nơi tôi đang sinh sống – ngày ấy đã diễn ra nhiều trận triến quyết liệt. Một trung đội bộ đội chủ lực do đồng chí Phạm Văn Ước chỉ huy được điều về phối hợp cùng trung đội dân quân địa phương do các đồng chí Đào Văn Càn, Đào Xuân Mẫn và Đào Văn Bờ lãnh đạo. Họ cùng nhau bám trụ trên tuyến thành đất dài hơn một cây số, kiên cường giữ làng suốt gần nửa tháng trời.

Ngày 16 tháng 10 năm 1947 (03/9 Đinh Hợi), trận chiến tại Trại Triều diễn ra ác liệt nhất. Quân ta quả cảm chiến đấu, tiêu diệt thêm 15 tên địch và làm nhiều tên khác bị thương. Nhưng để giữ được mảnh đất quê hương, 25 cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng ngã xuống, trở thành những liệt sĩ được nhân dân đời đời ghi ơn.

Để tưởng nhớ công lao ấy, nhân dân thôn 8, xã Nghi Dương đã dựng nên Nhà bia tưởng niệm. Mỗi năm, cứ đến 18 tháng 8 âm lịch, người dân lại tổ chức ngày giỗ trận – để thắp nén hương tri ân và nhắc nhở con cháu về một thời máu lửa kiên cường.