Thung dung chết vì việc nghĩa
Thung dung chết vì việc nghĩa
Thung dung chết vì việc nghĩa
Ngày 20 tháng 11 năm 1873.
Quân Pháp tấn công thành Hà Nội.
Ở tuổi 73, Nguyễn Tri Phương vẫn trực tiếp chỉ huy quân sĩ chống trả. Ông bị thương nặng và rơi vào tay quân Pháp.
Có lẽ quân Pháp nghĩ rằng một vị tướng già như ông sẽ chọn sống.
Họ đề nghị chữa trị.
Nhưng Nguyễn Tri Phương từ chối.
Ông không chấp nhận sống nhờ sự cứu chữa của chính kẻ đang chiếm thành.
Những ngày sau đó, người tướng già nằm lại trong căn nhà của quân thù.
Ông không ăn.
Không cầu xin.
Không đầu hàng.
Suốt một tháng, vết thương ngày càng nặng.
Cho đến ngày 20 tháng 12 năm 1873, Nguyễn Tri Phương qua đời.
Trước đó, ông đã để lại một câu nói được sử sách ghi lại:
“Bây giờ nếu ta chỉ gắng lay lắt mà sống, sao bằng thung dung chết vì việc nghĩa.”
Người ta thường nhớ đến một vị tướng qua những trận đánh ông từng chỉ huy.
Nhưng với Nguyễn Tri Phương, có lẽ trận chiến cuối cùng lại không diễn ra ngoài chiến trường.
Nó diễn ra trong chính lựa chọn của một con người:
giữa sống và giữ khí tiết, ông chọn điều mình tin là đúng.
Và rồi,
một vị tướng già lặng lẽ nằm xuống.
Không có tiếng trống trận.
Không có đoàn quân hộ tống.
Chỉ có một điều còn ở lại—
khí phách của người không chịu sống trong nhục nhã.


