Thượng tướng Chu Văn Tấn – "Anh Cả" của Cứu quốc quân và huyền thoại chiến khu Việt Bắc
Đặng Mai Phương
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Thượng tướng Chu Văn Tấn (1910 – 1984) hiện lên như một trong những tướng lĩnh tiền bối kiệt xuất nhất. Ông là người dân tộc Nùng, sinh ra tại xã Phú Thượng, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên – người đã gắn liền tên tuổi với căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai và quá trình hình thành những lực lượng vũ trang đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Giác ngộ cách mạng từ rất sớm, Chu Văn Tấn gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương vào năm 1934. Với uy tín lớn trong đồng bào các dân tộc thiểu số vùng cao cùng bản lĩnh kiên cường, ông nhanh chóng trở thành thủ lĩnh phong trào cách mạng tại khu vực Thái Nguyên, Lạng Sơn.
Thủ lĩnh Cứu quốc quân: Sau khi Khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ (9/1940), trước sự khủng bố dã man của thực dân Pháp, ông chỉ huy lực lượng còn lại rút vào rừng sâu bảo toàn lực lượng. Tháng 2/1941, Đội Cứu quốc quân 1 – một trong những tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam – được thành lập, Chu Văn Tấn được tin cậy giao nhiệm vụ làm Đội trưởng.
Xây dựng Chiến khu Bắc Sơn - Võ Nhai: Bằng lối đánh du kích linh hoạt "ẩn hiện trong rừng sâu", dựa vào sự che chở của nhân dân các dân tộc Nùng, Tày, Dao, ông đã lãnh đạo Cứu quốc quân đập tan nhiều trận càn quét khốc liệt của địch, giữ vững ngọn lửa phong trào vũ trang cách mạng.
Hợp nhất lực lượng chuẩn bị Tổng khởi nghĩa: Tháng 5/1945, tại Căn cứ địa Việt Bắc, ông cùng đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy việc hợp nhất Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân và Cứu quốc quân thành Việt Nam Giải phóng quân.
Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Chu Văn Tấn vinh dự được cử làm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (từ tháng 8/1945 đến tháng 3/1946). Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ông đảm nhiệm nhiều chức vụ quân sự và chính trị quan trọng như Tư lệnh kiêm Chính ủy Khu 1, Khu 10, Bí thư Khu ủy kiêm Chủ tịch Khu tự trị Việt Bắc, Phó Chủ tịch Quốc hội.
Nhờ tài năng dân vận khéo léo và tình cảm chân thành, Thượng tướng Chu Văn Tấn được nhân dân các dân tộc Việt Bắc yêu mến gọi bằng cái tên thân thương:"Anh Cả". Ông là minh chứng sống động cho tinh thần đại đoàn kết dân tộc và những đóng góp to lớn của đồng bào các dân tộc thiểu số đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.
