THƯỢNG TƯỚNG NGUYỄN CHÍ VỊNH: TƯ DUY TÌNH BÁO CHIẾN LƯỢC VÀ KIẾN TẠO NGOẠI GIAO QUỐC PHÒNG

Trong dòng chảy lịch sử hiện đại của Quân đội Nhân dân Việt Nam, Thượng tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Chí Vịnh (1957–2023) là một trong những nhà lãnh đạo tình báo chiến lược và ngoại giao quốc phòng kiệt xuất. Không chỉ tiếp nối truyền thống cách mạng lừng lẫy của người cha — Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, ông còn ghi dấu ấn đậm nét với tư duy chiến lược sắc bén, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia từ sớm, từ xa.

Sinh ra tại Hà Nội nhưng mang dòng máu Nam Bộ và Thừa Thiên Huế, Nguyễn Chí Vịnh lớn lên trong không khí sôi động của cuộc kháng chiến. Sự ra đi đột ngột của cha khi ông mới 10 tuổi đã trở thành động lực to lớn để ông nối nghiệp binh binh nghiệp.

Năm 1977, ông nhập ngũ và gắn bó phần lớn cuộc đời sĩ quan với Tổng cục Tình báo Quốc phòng (Tổng cục II). Dưới sự dìu dắt của huyền thoại tình báo như Thiếu tướng Đặng Trần Đức (Ba Quốc), Nguyễn Chí Vịnh kinh qua nhiều chiến trường gian khổ, đặc biệt là giai đoạn làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.

Với tư duy sắc sảo, khả năng phân tích đa chiều và bản lĩnh quyết đoán, ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo chủ chốt và trở thành Tổng cục trưởng Tổng cục II khi mới 42 tuổi (năm 1999). Dưới sự chỉ đạo của ông, Tình báo Quốc phòng Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc, cung cấp nhiều dự báo chiến lược quan trọng cho Đảng và Nhà nước trong thời kỳ hội nhập.

Năm 2009, ông được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và đảm nhiệm vị trí này trong hơn 12 năm (2009–2021). Đây là giai đoạn ông để lại dấu ấn rực rỡ nhất trên phương diện Ngoại giao Quốc phòng. Ông kiên trì thúc đẩy quan điểm bảo vệ Tổ quốc bằng con đường hòa bình, dựa trên luật pháp quốc tế. Ông là người trực tiếp tham gia xây dựng và cụ thể hóa chính sách quốc phòng "4 không" của Việt Nam, giữ vững cân bằng chiến lược giữa các nước lớn. Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh là người kiến tạo và thúc đẩy đưa Việt Nam ra thế giới qua sự tham gia Lực lượng Giữ gìn hòa bình Liên Hợp Quốc (LHQ) từ năm 2014. Sự xuất hiện của các chiến sĩ mũ nồi xanh Việt Nam tại Nam Sudan và Cộng hòa Trung Phi đã nâng cao đáng kể uy tín quốc tế của đất nước. Ông đóng vai trò nòng cốt trong việc kết nối với chính phủ Mỹ và các tổ chức quốc tế để triển khai các dự án tẩy độc dioxin tại sân bay Đà Nẵng, sân bay Biên Hòa, cũng như rà phá bom mìn, khắc phục nỗi đau chiến tranh cho nhân dân.