Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh: Từ người chiến sĩ đến học viên quân đội
Tháng 10 năm 1976, Nguyễn Chí Vịnh bắt đầu phục vụ trong quân đội với cương vị chiến sĩ Đoàn 871, đồng thời học tại Trường Văn hóa Bộ Quốc phòng. Đây là điểm khởi đầu bình thường của một quân nhân trẻ: rèn nền nếp, học văn hóa, làm quen với kỷ luật và đời sống tập thể. Việc đi từng bước từ cơ sở giúp ông hiểu môi trường quân đội không phải qua lời kể của gia đình mà bằng trải nghiệm của chính mình.
Từ tháng 9 năm 1977 đến tháng 10 năm 1979, ông là học viên Học viện Kỹ thuật Quân sự. Kiến thức kỹ thuật rèn cho người học cách tư duy có hệ thống, tôn trọng dữ liệu và tìm nguyên nhân phía sau hiện tượng. Sau đó, ông tiếp tục làm chiến sĩ tại Tiểu đoàn 18, Sư đoàn 390, Quân đoàn 1. Quãng thời gian ở đơn vị chiến đấu giúp những kiến thức trong trường gắn với yêu cầu thực tế của bộ đội.
Từ tháng 9 năm 1980 đến tháng 7 năm 1984, Nguyễn Chí Vịnh học tại Trường Sĩ quan Kỹ thuật Thông tin và Đại học Ngoại ngữ Quân sự, nay là Học viện Khoa học Quân sự. Sự kết hợp giữa thông tin, kỹ thuật và ngoại ngữ đặc biệt phù hợp với công việc tình báo sau này. Người cán bộ không chỉ cần thu thập tin tức, mà phải hiểu phương tiện, đọc được tài liệu, giao tiếp với nhiều đối tượng và phân tích thông tin trong bối cảnh văn hóa, chính trị cụ thể.
Những năm học tập cho thấy ông không đi theo một con đường được sắp đặt sẵn. Mỗi môi trường bổ sung một lớp năng lực: kỷ luật từ đơn vị, tư duy hệ thống từ kỹ thuật, khả năng kết nối từ thông tin và tầm nhìn rộng từ ngoại ngữ. Đó là hành trang cần thiết trước khi ông nhận nhiệm vụ tại Campuchia vào năm 1984.
Với một người làm công tác chiến lược, kiến thức không bao giờ dừng ở bằng cấp. Nguyễn Chí Vịnh về sau vẫn duy trì thói quen đọc, học và tự đào tạo liên tục. Giai đoạn 1976–1984 vì thế không chỉ là phần mở đầu của hồ sơ công tác, mà là thời kỳ hình thành phương pháp: muốn hiểu một vấn đề phải tiếp cận nó từ nhiều phía, kết hợp chuyên môn, ngôn ngữ và kinh nghiệm thực tế.


