Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh và khúc tráng ca Tàu không số

Đường Hồ Chí Minh trên biển là một tuyến chi viện chiến lược cực kỳ bí mật, với những chiếc "Tàu không số" len lỏi qua sự phong tỏa gắt gao của Hạm đội 7 Mỹ. Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh (quê Quảng Nam) là một trong những chỉ huy xuất sắc nhất của tuyến đường sinh tử này.

Đầu năm 1968, Tàu 235 do ông làm thuyền trưởng chở 14 tấn vũ khí xuất phát từ Hải Phòng tiến vào bến Hòn Hèo (Khánh Hòa). Khi đến vùng biển Nha Trang, tàu bị địch phát hiện. Hàng chục tàu chiến và máy bay Mỹ lập tức bủa vây, pháo kích dữ dội hòng bắt sống con tàu.

Dù bị thương nặng ở đầu, Nguyễn Phan Vinh vẫn kiên cường đứng trên boong, chỉ huy anh em vừa đánh trả, vừa khéo léo điều khiển tàu lao thẳng về phía bờ để tạo vỏ bọc. Khi biết không thể thoát vòng vây và để bảo vệ bí mật con đường, ông ra lệnh cho hầu hết thủy thủ rời tàu bơi vào bờ, còn mình cùng một đồng đội ở lại điểm hỏa khối thuốc nổ hủy tàu.

Tiếng nổ xé trời rạng sáng 1/3/1968 đã xóa sổ hoàn toàn Tàu 235, đồng thời tiêu diệt nhiều xuồng chiến của địch vây quanh. Nguyễn Phan Vinh hy sinh anh dũng, để lại một huyền thoại về sự kiên trung tuyệt đối. Tên ông sau này được đặt cho đảo Phan Vinh thuộc quần đảo Trường Sa