Tiếng cuốc kêu đêm vắng

Có những âm thanh rất nhỏ.

Nhỏ đến mức giữa đêm vắng, người ta tưởng như chỉ là tiếng vọng của ký ức.

Nhưng khi lắng lại, lại nghe như tiếng gọi từ một thời xa xưa.

Người ta gọi đó là tiếng cuốc kêu đêm vắng.

Ở một vùng đất từng in dấu chiến tranh của Quảng Trị, có những cánh đồng và con đường từng bị bom đạn cày xới.

Sau chiến tranh, đất hoang, đá lở, hố bom còn sót lại khắp nơi.

Người dân trở về, bắt đầu lại từ đầu.

Trong một đêm yên tĩnh ở Hà Tĩnh, có ông Lâm – một cựu chiến binh đã từng đi qua tuyến đường Trường Sơn.

Ông không ngủ được.

Không phải vì bệnh tật.

Mà vì ký ức.

Ngoài sân, tiếng cuốc đất của người hàng xóm vang lên đều đặn.

“cộc… cộc… cộc…”

Âm thanh ấy khiến ông khựng lại.

Bởi trong ký ức ông, đó không chỉ là tiếng làm đồng.

Mà là âm thanh của chiến tranh.

Ngày xưa, giữa rừng sâu, tiếng cuốc xẻng là âm thanh quen thuộc nhất.

Người lính đào hầm.

Thanh niên xung phong san đường.

Mỗi nhịp cuốc xuống đất là một lần đối mặt với hiểm nguy.

Ông Lâm nhớ lại một đêm rất dài.

Đơn vị ông đang lấp hố bom giữa trọng điểm.

Không trăng.

Không ánh sáng.

Chỉ có tiếng cuốc vang lên giữa rừng.

Có người nói nhỏ:

– Nhanh lên, trời sắp sáng rồi.

Có người đáp lại:

– Cuốc nhanh hơn bom à?

Rồi tất cả lại tiếp tục làm việc.

Tiếng cuốc khi ấy không chỉ là âm thanh.

Mà là nhịp sống.

Là sự tồn tại.

Là niềm tin rằng con đường sẽ còn được mở tiếp.

Đêm nay, khi nghe lại tiếng cuốc từ ngoài làng, ông Lâm thấy tim mình thắt lại.

Không phải sợ.

Không phải buồn.

Mà là một cảm giác rất sâu – như có ai vừa gõ nhẹ vào ký ức.

Ông bước ra hiên nhà.

Trăng mờ.

Gió nhẹ.

Tiếng cuốc vẫn đều đều.

Người hàng xóm dừng tay, chào:

– Bác chưa ngủ à?

Ông Lâm mỉm cười:

– Nghe tiếng cuốc… tôi nhớ lại ngày xưa.

Người kia ngạc nhiên:

– Ngày xưa khác gì bây giờ hả bác?

Ông im lặng một lúc.

Rồi nói:

– Khác chứ. Ngày xưa, tiếng cuốc đi cùng tiếng bom.

Không ai nói thêm gì.

Chỉ có gió đêm thổi qua.

Ông Lâm quay vào nhà.

Nhưng tiếng cuốc vẫn còn vang trong đầu ông.

Không phải của hiện tại.

Mà của ký ức.

Và ông hiểu rằng:

Có những âm thanh tưởng như bình thường của đời sống hôm nay…

Nhưng với những người từng đi qua chiến tranh, nó lại là nhịp vọng của một thời không thể nào quên.

Tiếng cuốc kêu đêm vắng không chỉ là âm thanh của lao động.

Mà là tiếng vọng của ký ức, của hy sinh, và của những năm tháng mà con người đã dùng chính sức mình để mở đường cho tương lai.