Tiếng harmonica bên suối A Vao

Năm 1971, Hồ Văn Rin mới hai mươi tuổi, là chiến sĩ thông tin người dân tộc Vân Kiều, hoạt động trên tuyến Trường Sơn khu vực A Vao, Quảng Trị. Nhiệm vụ của anh là kéo dây liên lạc giữa các đơn vị đóng rải rác trong rừng núi. Công việc ấy cực nhọc và nguy hiểm vì dây thường xuyên bị bom cắt đứt, còn người lính thông tin phải băng rừng sửa chữa bất kể ngày đêm. Rin ít nói nhưng rất thích âm nhạc. Trong ba lô của anh luôn có một chiếc harmonica nhỏ bằng kim loại do người anh họ tặng trước lúc lên đường. Mỗi khi hoàn thành nhiệm vụ hoặc lúc đơn vị nghỉ chân bên suối, anh lại mang harmonica ra thổi vài khúc dân ca miền núi. Tiếng nhạc vang lên giữa rừng già khiến nhiều đồng đội vơi bớt nỗi nhớ nhà. Mọi người thường đùa:
“Bom đạn né được tiếng kèn của Rin.” Một mùa mưa năm 1972, khu vực A Vao bị đánh phá dữ dội. Đường dây thông tin liên tục bị hỏng, đơn vị của Rin phải làm việc gần như không ngủ suốt nhiều ngày. Một đêm, sau khi nối lại đoạn dây vừa bị bom cắt trên sườn núi, Rin cùng tổ công tác nghỉ tạm bên con suối nhỏ. Ai nấy mệt lả. Quần áo ướt sũng vì mưa rừng. Một chiến sĩ trẻ trong tổ vừa nhận tin cha mất ở quê nên ngồi lặng im nhìn dòng nước chảy. Không ai biết phải an ủi thế nào. Giữa không gian chỉ còn tiếng côn trùng và nước suối, Hồ Văn Rin lặng lẽ lấy chiếc harmonica ra. Anh bắt đầu thổi một giai điệu dân ca Vân Kiều chậm và buồn như tiếng gió núi. Âm thanh nhỏ thôi, nhưng vang rất xa giữa rừng đêm. Người chiến sĩ trẻ cúi đầu rất lâu rồi khẽ lau nước mắt. Một lúc sau, vài đồng đội khác cũng ngồi sát lại bên bếp lửa nhỏ để nghe. Không ai nói gì. Chỉ có tiếng harmonica hòa cùng tiếng suối chảy. Đúng lúc ấy, từ phía xa vọng tới tiếng máy bay. Cả tổ lập tức dập lửa, chuẩn bị xuống hầm trú. Trong lúc mọi người di chuyển, chiếc harmonica của Rin bất ngờ rơi xuống khe đá ven suối. Đó là món đồ quý nhất anh mang theo suốt thời chiến. Một đồng đội định quay lại tìm giúp nhưng Rin lắc đầu:
“Người an toàn là được.” Sáng hôm sau, sau trận bom lớn, cả khu vực ven suối bị đất đá vùi lấp. Mọi người nghĩ chiếc harmonica đã mất mãi mãi. Không ngờ vài ngày sau, một cậu bé giao liên trong bản gần đó tìm thấy nó mắc giữa rễ cây bên bờ suối rồi mang trả lại. Chiếc harmonica bị trầy xước nhiều chỗ nhưng vẫn còn thổi được. Tối hôm ấy, bên lán trú giữa rừng, Rin lại thổi một khúc nhạc quen thuộc. Nghe tiếng kèn vang lên lần nữa, nhiều người trong đơn vị vỗ tay cười lớn như vừa gặp lại một người bạn cũ. Sau hòa bình, Hồ Văn Rin trở về quê làm cán bộ văn hóa xã. Những dịp lễ hội bản làng, ông vẫn mang chiếc harmonica năm xưa ra thổi cho trẻ con nghe. Ông bảo tiếng kèn ấy từng đi qua bom đạn nên giờ nghe càng quý. Nhiều năm sau, khi được hỏi điều gì khiến ông nhớ nhất thời Trường Sơn, ông đáp:
“Không phải tiếng bom… mà là lúc đồng đội ngồi bên nhau nghe harmonica giữa rừng tối.” Ngày nay, suối A Vao vẫn chảy giữa đại ngàn xanh thẳm. Ít ai biết rằng nơi ấy từng có những người lính trẻ dùng một giai điệu nhỏ để giữ vững tinh thần giữa thời hoa lửa. Bởi trong chiến tranh, đôi khi sức mạnh giúp con người vượt qua không chỉ là lòng dũng cảm… mà còn là những âm thanh nhắc họ nhớ rằng cuộc sống và hòa bình vẫn luôn chờ phía trước.