Tiếng Kẻng Đầu Làng

Ting... ting... ting..."

Mỗi khi nghe tiếng kẻng vang lên, ông tôi lại lặng người. Ông bảo, âm thanh ấy đã theo ông suốt cả cuộc đời.

Một lần, tôi hỏi:

"Ông ơi, ngày xưa tiếng kẻng để làm gì vậy?"

Ông nhìn xa xăm rồi chậm rãi kể:

"Năm 1947, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, cả xã Hoàng Thiết Tâm chẳng còn ngày nào yên ổn. Khi ấy, Ủy ban Kháng chiến vừa được thành lập, thanh niên trong xã hăng hái tham gia dân quân. Những người khỏe mạnh nhất được chọn vào đội Quyết tử để bảo vệ quê hương."

Ông khi đó mới mười sáu tuổi. Chưa đủ tuổi vào đội Quyết tử nên chỉ được giao việc đưa thư, chuyển nước và giúp người lớn đào giao thông hào.

"Cả làng làm việc từ sáng đến tối. Đàn ông đào hào, phụ nữ nấu cơm, các cụ già đan sọt, trẻ con thì chuyển đất. Ai cũng góp một đôi tay."

Một buổi chiều, khi mọi người đang làm việc thì tiếng kẻng bất ngờ vang lên dồn dập.

"Ting... ting... ting..."

Đó là tín hiệu báo có giặc.

Không ai hoảng loạn.

Những chiến sĩ đội Quyết tử lập tức vào vị trí. Người dân nhanh chóng đưa trẻ nhỏ và người già men theo các giao thông hào đến nơi an toàn.

Ông tôi lúc ấy ôm một thùng nước chạy theo các anh dân quân. Dù rất sợ nhưng ông vẫn cố bước thật nhanh.

May mắn thay, hôm ấy toán lính chỉ đi ngang qua rồi rút lui.

Sau lần ấy, cả làng càng quyết tâm hơn. Những con hào được đào dài thêm, lực lượng dân quân luyện tập nhiều hơn và việc tuần tra cũng nghiêm ngặt hơn.

Không lâu sau, nhiều gia đình từ nội thành Hải Phòng tản cư về Hoàng Thiết Tâm. Nhà nào còn chỗ đều mở cửa đón người.

Ông nhớ mãi hình ảnh sư cụ Nguyễn Khải ở chùa An Tràng cùng nhiều gia đình trong xã mang thóc, gạo ra giúp đồng bào. Có người góp cả tấn thóc, có người chỉ góp vài đấu gạo, nhưng chẳng ai giữ riêng phần mình.

Ông mỉm cười nói:

"Hồi ấy ai cũng nghèo, nhưng chẳng ai để người khác đói."

Tôi hỏi:

"Ông sợ chiến tranh không?"

Ông gật đầu.

"Có chứ. Ai mà chẳng sợ. Nhưng nếu ai cũng sợ mà lùi bước thì làng mình sẽ không còn bình yên."

Ông chỉ lên chiếc kẻng cũ vẫn được treo ở góc nhà.

"Giờ nó không còn dùng để báo động nữa. Nhưng mỗi lần nhìn thấy, ông lại nhớ những ngày cả làng đồng lòng vì quê hương."

Tôi lặng im nhìn chiếc kẻng đã ngả màu theo thời gian. Bỗng tôi hiểu rằng, điều còn lại sau chiến tranh không chỉ là những kỷ vật cũ, mà còn là tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước của những con người bình dị đã cùng nhau bảo vệ quê hương trong những năm tháng gian khó.