TÔN ĐỨC THẮNG: NGƯỜI THỢ MÁY BA SON, TÙ NHÂN CÔN ĐẢO VÀ CHỦ TỊCH NƯỚC GIẢN DỊ

Cậu bé cù lao Ông Hổ

Tôn Đức Thắng sinh ngày 20 tháng 8 năm 1888 ở cù lao Ông Hổ, xã Mỹ Hòa Hưng, tỉnh Long Xuyên (nay thuộc An Giang), giữa vùng sông nước phù sa của Nam Bộ. Gia đình ông là nông dân, sống bằng nghề làm ruộng, nên từ nhỏ ông đã quen với lao động, sông nước và nỗi vất vả của người dân quê.

Lớn lên, ông lên Sài Gòn học nghề cơ khí, rồi làm thợ máy. Ở môi trường nhà máy, bến cảng, ông gặp gỡ nhiều công nhân, tiếp xúc với đời sống lao động cực nhọc dưới chế độ thực dân.

Từ Sài Gòn đến những chuyến tàu viễn dương

Năm 1912, ông sang Pháp, làm thợ máy trong hải quân Pháp. Ở đất nước ấy, ông được tiếp xúc với phong trào công nhân châu Âu, và dần hiểu hơn về cuộc đấu tranh của người lao động.

Năm 1919, trên một chiến hạm Pháp hoạt động ở Hắc Hải, thủy thủ binh được lệnh tham gia cuộc can thiệp chống nước Nga Xô viết. Ông cùng nhiều thủy thủ Pháp phản đối, kéo cờ đỏ tỏ rõ thái độ ủng hộ nước Nga. Đây là sự kiện nổi tiếng, thể hiện tinh thần quốc tế vô sản và lòng dũng cảm của ông.

Người thợ máy bãi công Ba Son

Năm 1920, ông trở về nước, tiếp tục làm việc ở xưởng Ba Son, Sài Gòn. Ông tổ chức công nhân, gây dựng tổ chức công hội bí mật. Tháng 8 năm 1925, công nhân Ba Son bãi công, từ chối sửa chữa tàu chiến Pháp chuẩn bị đưa sang đàn áp phong trào cách mạng ở Trung Quốc. Cuộc bãi công có tiếng vang lớn, đánh dấu bước phát triển của phong trào công nhân Việt Nam, và ông là một trong những người giữ vai trò quan trọng.

Những năm sau đó, ông tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và hoạt động tích cực trong phong trào công nhân.

Mười lăm năm Côn Đảo

Năm 1929, ông bị thực dân Pháp bắt. Tòa án thực dân kết án ông 20 năm tù khổ sai và đày ra Côn Đảo, nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian”. Trong suốt những năm ở đây, ông chịu cảnh lao dịch, đòn roi, đói rét.

Tuy nhiên, ông không hề nao núng. Cùng các đồng chí, ông giữ vững tinh thần, tham gia học tập, tổ chức đấu tranh trong tù. Ông trải qua khoảng mười lăm năm Côn Đảo, rèn luyện nên ý chí thép của người chiến sĩ.

Trở về cùng Cách mạng tháng Tám

Khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, ông được đón từ Côn Đảo về đất liền, đón nhận sự chào đón nồng nhiệt của nhân dân. Từ đó, ông tham gia công tác ở nhiều lĩnh vực: Mặt trận, Quốc hội, rồi nhiều chức vụ quan trọng của Nhà nước.

Năm 1960, ông được bầu làm Phó Chủ tịch nước. Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời năm 1969, ông được bầu làm Chủ tịch nước, giữ chức này cho đến khi qua đời năm 1980.

Một nhân cách giản dị

Dù giữ cương vị cao, ông luôn sống giản dị, gần gũi nhân dân. Ông là người chứng kiến và tham gia nhiều giai đoạn lịch sử, từ thời Pháp thuộc đến thống nhất đất nước năm 1975. Hình ảnh người Chủ tịch nước từng là thợ máy, tù nhân Côn Đảo trở thành biểu tượng của ý chí và lòng trung thành với đất nước.

Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ

•        Ý chí kiên cường, vượt qua mọi thử thách tù đày.

•        Tinh thần đoàn kết, đứng về phía người lao động.

•        Lối sống giản dị, gần gũi nhân dân dù ở cương vị cao.

•        Bài học: lòng trung thành với lý tưởng và sự khiêm tốn là phẩm chất đáng quý của người lãnh đạo.