Tôn Thất Thuyết

Phụ chính Đại thần Tôn Thất Thuyết.

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Tôn Thất Thuyết.

Năm sinh: 1839 - Năm mất: 1913.

Quê quán: Hương Trà, Thừa Thiên Huế.

Vai trò: Lãnh tụ phe chủ chiến triều Nguyễn, người phát động cuộc biến kinh thành Huế.

Nguồn tư liệu: Việt Nam Sử Lược, Lịch sử phong trào Cần Vương.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ:

ĐÊM PHỤC KÍCH Ở MANG CÁ VÀ HÀNH TRÌNH BẢO GIÁ

Vào những năm 1883-1884, triều đình nhà Nguyễn nhu nhược liên tiếp ký các hiệp ước đầu hàng, dâng nước ta cho thực dân Pháp. Nhưng trong chốn cung đình u ám ấy, vẫn sừng sững một ngọn núi đá mang tên Tôn Thất Thuyết. Là Phụ chính Đại thần, nắm giữ binh quyền, ông kiên quyết phản đối phe chủ hòa, ráo riết xây dựng sơn phòng, bí mật tích trữ lương thảo, rèn đúc vũ khí để chuẩn bị đánh Pháp.

Sự cứng rắn của Tôn Thất Thuyết làm thực dân Pháp gai mắt. Tướng Pháp De Courcy kéo quân vào Huế, yêu cầu Tôn Thất Thuyết phải sang Tòa Khâm sứ để bái kiến hòng bắt sống ông. Biết được dã tâm của giặc, Tôn Thất Thuyết quyết định ra tay trước. Đêm rạng sáng ngày 05 tháng 7 năm 1885, ông hạ lệnh cho đại bác trên thành nổ súng, quân đội triều đình chia làm hai cánh ồ ạt tấn công vào Tòa Khâm sứ Pháp và đồn Mang Cá. Tiếng súng nổ rung chuyển kinh thành Huế, lửa cháy rực trời.

Quân ta chiến đấu vô cùng anh dũng, nhưng do vũ khí thô sơ và hệ thống chỉ huy bị rối loạn, đến sáng hôm sau, quân Pháp với hỏa lực mạnh đã tổ chức phản công. Chúng tràn vào Đại Nội, bắn giết tàn bạo, cướp bóc vô số vàng bạc châu báu. Nhận thấy kinh thành không thể giữ được, Tôn Thất Thuyết đã đưa ra một quyết định lịch sử: Ông thân hành hộ giá Vua Hàm Nghi (lúc này mới 14 tuổi) cùng Tam cung và các quan lại chủ chiến rời bỏ ngai vàng, chạy ra vùng rừng núi Tân Sở (Quảng Trị) để tiếp tục kháng chiến.

Hành trình bảo giá vô cùng bi tráng. Ông đã dùng cả mạng sống của gia tộc mình để bảo vệ vua. Đích thân ông soạn thảo Chiếu Cần Vương nhân danh Vua Hàm Nghi, kêu gọi nhân dân toàn quốc phất cờ khởi nghĩa đánh Tây. Lời hịch vang lên đã tạo ra một phong trào Cần Vương rầm rộ kéo dài hơn 10 năm khắp ba miền. Sau khi Vua Hàm Nghi bị bắt, Tôn Thất Thuyết phải sang Trung Quốc tìm cầu viện binh, ông sống lưu vong trong cảnh nghèo khó, cô độc nhưng vẫn giữ tấm lòng đau đáu hướng về quê hương cho đến lúc trút hơi thở cuối cùng, thường múa gươm dưới trăng chém vào tảng đá để giải tỏa nỗi uất hận nước mất nhà tan.

Tôn Thất Thuyết là hình mẫu của một "trung thần mãnh tướng". Đứng giữa một triều đình thối nát, ươn hèn, sự quyết đoán và tinh thần thà chết không chịu nhục của ông vút lên như một ngọn đuốc sáng rực.

Trận chiến đêm mùng 5 tháng 7 năm 1885 tuy thất bại, nhưng nó là tiếng sấm rửa nhục cho triều Nguyễn, chứng minh rằng hoàng tộc Việt Nam vẫn có những người con khí phách ngang tàng. Lòng yêu nước cực đoan và kiên liệt của Tôn Thất Thuyết luôn để lại trong tôi sự ngưỡng mộ sâu sắc, là chất liệu tuyệt vời để giáo dục học sinh về tình yêu độc lập, không cúi đầu trước ngoại bang cường quyền.