Tôn Thất Tùng

Giáo sư, Bác sĩ Tôn Thất Tùng.

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Tôn Thất Tùng.

Năm sinh: 1912 - Năm mất: 1982.

Quê quán: Thanh Hóa (Gốc Huế).

Danh hiệu: Anh hùng Lao động, Viện sĩ Viện Hàn lâm Phẫu thuật Paris.

Chiến công: Cứu sống hàng ngàn thương binh tại Điện Biên Phủ.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

DAO MỔ VÀ TIẾNG BOM TẠI HẦM QUÂN Y

Năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Thương binh từ các mặt trận đồi A1, C1, Him Lam... nườm nượp chuyển về trạm phẫu thuật tiền phương. Bác sĩ Tôn Thất Tùng, người con dòng dõi hoàng tộc, đã từ bỏ cuộc sống nhung lụa để đi theo kháng chiến, trực tiếp phụ trách trạm phẫu thuật này.

Điều kiện làm việc vô cùng tồi tệ: Hầm phẫu thuật chật hẹp, ẩm thấp, bùn đất nhão nhoét ngập đến mắt cá chân. Không khí ngột ngạt mùi thuốc sát trùng, mùi máu tanh và mùi thuốc súng. Bên ngoài, bom đạn địch cày xới liên tục, đất đá rơi lả tả xuống bàn mổ. Ánh sáng chỉ có vài ngọn đèn pin hoặc đèn măng-xông leo lét.

Trong hoàn cảnh ấy, Bác sĩ Tôn Thất Tùng đã làm việc liên tục 20/24 giờ mỗi ngày. Đôi tay ông thoăn thoắt cầm dao mổ, cắt lọc vết thương, nối mạch máu, cưa chân tay bị hoại tử... Có những ca mổ sọ não phức tạp kéo dài hàng giờ đồng hồ, mồ hôi ông chảy ròng ròng, ướt đẫm áo blouse, y tá phải đứng bên cạnh lau liên tục để mồ hôi không nhỏ vào vết thương.

Một lần, khi đang phẫu thuật cho một chiến sĩ trẻ bị thương ở bụng, bom địch nổ rất gần khiến hầm rung chuyển, đất rơi đầy người. Mọi người hoảng hốt định nằm xuống tránh, nhưng Tôn Thất Tùng quát lớn: "Tất cả đứng im! Tuyệt đối không được rời vị trí! Sự sống của đồng chí thương binh này đang nằm trong tay chúng ta". Ông lấy thân mình che chắn lên vết mổ hở của người lính. Sau đợt bom, ông lại bình tĩnh tiếp tục công việc như chưa có chuyện gì xảy ra.

Sự điềm tĩnh và tài năng của ông đã cứu sống hàng ngàn chiến sĩ ngay tại cửa tử. Ông còn sáng tạo ra phương pháp mổ gan khô (cắt gan trong 4-8 phút) chấn động y học thế giới ngay trong điều kiện chiến tranh thiếu thốn. Ông là hiện thân của y đức cách mạng: Coi nỗi đau của thương binh như nỗi đau của chính mình.

Giáo sư Tôn Thất Tùng là một "tượng đài" trong ngành Y học Việt Nam. Hình ảnh ông cầm dao mổ dưới ánh đèn leo lét giữa chiến trường Điện Biên Phủ đẹp tựa như một bức tranh thánh thiện.

Câu chuyện của ông dạy cho chúng ta về sự tận tụy và lương tâm nghề nghiệp. Dù trong hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm đến đâu, người thầy thuốc (và cả người thầy giáo) cũng không được phép bỏ rơi con người. Tôi mong các em học sinh sẽ noi gương ông: Học tập thật giỏi để cứu người, giúp đời.