Tổng Bí thư Trường Chinh – người chiến sĩ bắt đầu từ phong trào học sinh
Trường Chinh tên thật là Đặng Xuân Khu, sinh ngày 9-2-1907 tại làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Ông sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống học hành và yêu nước. Ông nội là Đặng Xuân Bảng, một nhà khoa bảng; cha là Đặng Xuân Viện, một nhà Nho tham gia các hoạt động yêu nước.
Năm 1925, khi mới 18 tuổi, Đặng Xuân Khu tham gia cuộc vận động đòi ân xá cho Phan Bội Châu. Một năm sau, ông tham gia cuộc bãi khóa để truy điệu Phan Chu Trinh. Vì hoạt động này, ông bị đuổi học.
Nhưng việc học bị gián đoạn không làm chàng thanh niên ấy từ bỏ con đường đã lựa chọn. Ông lên Hà Nội tiếp tục học và tìm hiểu các tư tưởng cách mạng.
Năm 1927, Trường Chinh tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đến năm 1930, ông trở thành một trong những đảng viên cộng sản đầu tiên. Những năm sau đó, ông hoạt động bí mật, nhiều lần bị bắt và tù đày.
Những năm tháng trong tù
Nhà tù thực dân không chỉ là nơi giam giữ mà đối với những người cách mạng còn trở thành nơi học tập, trao đổi và giữ liên lạc. Trường Chinh tiếp tục nghiên cứu lý luận, viết báo và tham gia công tác tổ chức.
Năm 1941, ông được bầu làm Tổng Bí thư. Đây là thời điểm phong trào cách mạng đang chuẩn bị bước vào một giai đoạn quyết định.
Trong những năm 1941–1945, Trường Chinh tham gia cùng Trung ương xây dựng đường lối cách mạng, chuẩn bị lực lượng và tổ chức quần chúng. Ông có vai trò quan trọng trong công tác lý luận và tuyên truyền, đặc biệt trong việc chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám.
Sau Cách mạng tháng Tám, ông tiếp tục giữ nhiều cương vị lãnh đạo quan trọng.
Không chỉ hoạt động chính trị, Trường Chinh còn là người viết văn, làm thơ với bút danh Sóng Hồng. Các tác phẩm của ông phản ánh nhiều suy nghĩ về cách mạng, văn hóa và con người Việt Nam.
Năm 1986, tại Đại hội VI của Đảng, Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư. Đại hội này gắn với việc đề ra đường lối Đổi mới của đất nước.
Ông qua đời năm 1988.
Cuộc đời Trường Chinh trải qua nhiều thời kỳ lịch sử: từ phong trào yêu nước của thanh niên, hoạt động bí mật, Cách mạng tháng Tám, các cuộc kháng chiến cho đến những năm đầu của công cuộc Đổi mới.
