Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái: Người đặt nền móng xây dựng Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam (2)
Bằng tài năng và quyết tâm chính trị cao nhất, đồng chí Hoàng Văn Thái dành nhiều thời gian, công sức, ngày đêm trăn trở suy nghĩ, tìm hiểu, nghiên cứu về công tác tham mưu, về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan tham mưu... Sau nhiều ngày đêm tích cực nghiên cứu tài liệu cả trong nước và nước ngoài, kết hợp nhóm nghiên cứu về tổ chức cơ quan tham mưu với tranh thủ các ý kiến của đội ngũ cán bộ ở các đơn vị, đặc biệt là những gợi ý của đồng chí Võ Nguyên Giáp, đồng chí Hoàng Văn Thái đã định hình cơ bản về cơ cấu tổ chức của cơ quan tham mưu bao gồm: Tác chiến - Đồ bản; Tình báo; Thông tin liên lạc và Văn phòng. Dưới sự tổ chức, điều hành, chỉ huy của đồng chí Hoàng Văn Thái, chỉ trong một thời gian rất ngắn, “khoảng trung tuần tháng 10 năm 1945, cơ cấu tổ chức cơ quan tham mưu bước đầu được hình thành cùng với sự phân công phân nhiệm trong nội bộ từng bộ phận và mối quan hệ hợp đồng giữa bộ phận này với bộ phận khác”(9).
Với tác phong công tác sâu sát, tỉ mỉ, để cơ quan nhanh chóng bước vào thực hiện nhiệm vụ được ngay, đồng chí Hoàng Văn Thái trực tiếp làm việc với các bộ phận để nắm tình hình, hướng dẫn và định hướng hoạt động cụ thể, đem lại hiệu quả công tác cao. Đồng chí yêu cầu phải: “Luyện tập cách làm việc có kế hoạch hàng ngày. Các việc như nắm tình hình, nghiên cứu tình hình, đặt kế hoạch… cần được sắp xếp một các có tổ chức, có hệ thống, biết nắm trọng tâm, trọng điểm, định ra thời hạn hoàn thành, báo cáo lên trên và thông báo xuống dưới, kiểm tra và kiểm điểm các công việc”(10). 
Trung tướng Hoàng Văn Thái (người ngồi giữa, bên trái), họp với các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục miền Nam, năm 1967. Ảnh tư liệuDưới sự chỉ đạo, chỉ huy của đồng chí Tổng Tham mưu trưởng, Phòng Tác chiến - Đồ bản khắc phục mọi khó khăn về phương tiện thông tin hạn chế, chế độ báo cáo và hạn chế trong việc nắm tình hình, đặc biệt là tình hình chiến sự ở Nam Bộ đã nắm chắc tình hình ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, sưu tầm, in, phân loại, sắp xếp các loại bản đồ bảo đảm cho thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, phòng nắm chắc âm mưu, thủ đoạn của địch, diễn biến tình hình, trên cơ sở đó tham mưu và đối phó với cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp đang lan rộng ở miền Nam, đồng thời tiến hành xử lý kiên quyết, linh hoạt, khéo léo, mềm dẻo các vụ xung đột, gây hấn, phá hoại, đòi yêu sách, cố tình tạo cớ để can thiệp của địch, góp phần đập tan âm mưu gây xung đột và phá hoại của địch và bọn phản động, tay sai, bảo vệ và củng cố vững chắc chính quyền cách mạng.Phòng Thông tin liên lạc tổ chức các mạng thông tin vô tuyến điện, điện báo, hệ thống truyền đạt công văn, nghiên cứu và đưa vào sử dụng bảng luật mật mã, bảo đảm thông suốt và bí mật. Đồng thời, mở lớp huấn luyện sử dụng máy vô tuyến cho các chiến khu, các đơn vị, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài. Đến cuối tháng 9 năm 1945, các Chiến khu 1, 2, 3 và một số tỉnh trọng điểm đã liên lạc được với Trung ương bằng máy vô tuyến điện. Ngày 1-10-1945, triển khai xong hệ thống thông tin liên lạc bằng vô tuyến điện với Nam Bộ, Khu 5, Chiến khu 1, 2 và 3(11). Hệ thống truyền đạt công văn bằng đường bộ của Đội “liên lạc đặc biệt” bắt đầu hoạt động trên một số tuyến đường chính: Hà Nội, Vinh, Huế, Khu 5, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Lào Cai. Bên cạnh đó, Phòng Thông tin tích cực, chủ động tìm kiếm để bổ sung thêm máy thu, máy phát, máy nổ, các phương tiện, linh kiện thông tin, phân loại, sắp xếp, dự trữ, bảo đảm cho nhiệm vụ trước mắt và lâu dài. Qua đó, góp phần xây dựng, phát triển hệ thống thông tin liên lạc, bảo đảm bí mật, liên lạc thông suốt từ Trung ương tới các đơn vị, địa phương, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng.
Thượng tướng Hoàng Văn Thái (ngoài cùng, bên trái) làm việc với Bộ tư lệnh Công binh năm 1974. Ảnh tư liệuĐồng chí Tổng Tham mưu trưởng đã chỉ đạo Phòng Tình báo tổ chức bồi dưỡng cấp tốc một số kiến thức về tình báo cho cán bộ, nhân viên, xây dựng và phát triển các cơ sở tình báo để bám nắm địch, tập trung vào các khu vực, địa bàn trọng điểm, quan trọng như vùng biên giới, dọc các trục đường giao thông quan trọng… Thường xuyên liên hệ mật thiết với Nha Liêm phóng, bố trí hệ thống nắm địch chặt chẽ, hiệu quả, nắm chắc mọi diễn biến và âm mưu, thủ đoạn của chúng, kịp thời tham mưu và có kế hoạch đối phó, phối hợp ngăn chặn, đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của địch và các tổ chức phản động, tay sai, cả bọn phản động đội lốt tôn giáo lén lút hoạt động dưới sự chỉ đạo của Lê Hữu Từ, đặc biệt là âm mưu quay lại xâm lược nước ta của thực dân Pháp và âm mưu “diệt Cộng - cầm Hồ” của quân Trung Hoa dân quốc và bọn tay sai thuộc các đảng phái phản động như Việt Quốc(12), Việt Cách(13).Trước sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng vũ trang nhưng chưa có nền nếp chỉ đạo thống nhất, chế độ báo cáo, mẫu biểu chưa được quy định thống nhất nên Bộ Tổng Tham mưu chưa thể nắm chắc tình hình phát triển của lực lượng vũ trang ở các đơn vị và địa phương. Đồng chí Hoàng Văn Thái chỉ đạo cử cán bộ xuống các đơn vị, tập trung vào các đơn vị, địa phương trọng điểm để nắm tình hình về mọi mặt quân số, vũ khí, trang bị… của lực lượng vũ trang, trên cơ sở đó để tham mưu chỉ đạo xây dựng, tổ chức, biên chế, trang bị… và huấn luyện thống nhất. Bộ Tổng Tham mưu còn phối hợp với các cơ quan nắm tình hình để xây dựng kế hoạch và tham mưu trong chỉ đạo sản xuất, mua sắm và trang bị vũ khí cho lực lượng vũ trang. Bên cạnh đó, bồi dưỡng về nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ ở các đơn vị, nâng cao chất lượng xây dựng cơ quan tham mưu các cấp trong toàn quân, góp phần quan trọng trong tham mưu giúp trên chỉ đạo, chỉ huy tác chiến và xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang.
Trung tướng Hoàng Văn Thái (người ngồi giữa, bên trái), họp với các đồng chí lãnh đạo Trung ương Cục miền Nam, năm 1967. Ảnh tư liệuDưới sự chỉ đạo, chỉ huy của đồng chí Tổng Tham mưu trưởng, Phòng Tác chiến - Đồ bản khắc phục mọi khó khăn về phương tiện thông tin hạn chế, chế độ báo cáo và hạn chế trong việc nắm tình hình, đặc biệt là tình hình chiến sự ở Nam Bộ đã nắm chắc tình hình ở Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, sưu tầm, in, phân loại, sắp xếp các loại bản đồ bảo đảm cho thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, phòng nắm chắc âm mưu, thủ đoạn của địch, diễn biến tình hình, trên cơ sở đó tham mưu và đối phó với cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp đang lan rộng ở miền Nam, đồng thời tiến hành xử lý kiên quyết, linh hoạt, khéo léo, mềm dẻo các vụ xung đột, gây hấn, phá hoại, đòi yêu sách, cố tình tạo cớ để can thiệp của địch, góp phần đập tan âm mưu gây xung đột và phá hoại của địch và bọn phản động, tay sai, bảo vệ và củng cố vững chắc chính quyền cách mạng.Phòng Thông tin liên lạc tổ chức các mạng thông tin vô tuyến điện, điện báo, hệ thống truyền đạt công văn, nghiên cứu và đưa vào sử dụng bảng luật mật mã, bảo đảm thông suốt và bí mật. Đồng thời, mở lớp huấn luyện sử dụng máy vô tuyến cho các chiến khu, các đơn vị, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài. Đến cuối tháng 9 năm 1945, các Chiến khu 1, 2, 3 và một số tỉnh trọng điểm đã liên lạc được với Trung ương bằng máy vô tuyến điện. Ngày 1-10-1945, triển khai xong hệ thống thông tin liên lạc bằng vô tuyến điện với Nam Bộ, Khu 5, Chiến khu 1, 2 và 3(11). Hệ thống truyền đạt công văn bằng đường bộ của Đội “liên lạc đặc biệt” bắt đầu hoạt động trên một số tuyến đường chính: Hà Nội, Vinh, Huế, Khu 5, Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Lào Cai. Bên cạnh đó, Phòng Thông tin tích cực, chủ động tìm kiếm để bổ sung thêm máy thu, máy phát, máy nổ, các phương tiện, linh kiện thông tin, phân loại, sắp xếp, dự trữ, bảo đảm cho nhiệm vụ trước mắt và lâu dài. Qua đó, góp phần xây dựng, phát triển hệ thống thông tin liên lạc, bảo đảm bí mật, liên lạc thông suốt từ Trung ương tới các đơn vị, địa phương, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng. Thượng tướng Hoàng Văn Thái (ngoài cùng, bên trái) làm việc với Bộ tư lệnh Công binh năm 1974. Ảnh tư liệuĐồng chí Tổng Tham mưu trưởng đã chỉ đạo Phòng Tình báo tổ chức bồi dưỡng cấp tốc một số kiến thức về tình báo cho cán bộ, nhân viên, xây dựng và phát triển các cơ sở tình báo để bám nắm địch, tập trung vào các khu vực, địa bàn trọng điểm, quan trọng như vùng biên giới, dọc các trục đường giao thông quan trọng… Thường xuyên liên hệ mật thiết với Nha Liêm phóng, bố trí hệ thống nắm địch chặt chẽ, hiệu quả, nắm chắc mọi diễn biến và âm mưu, thủ đoạn của chúng, kịp thời tham mưu và có kế hoạch đối phó, phối hợp ngăn chặn, đập tan mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của địch và các tổ chức phản động, tay sai, cả bọn phản động đội lốt tôn giáo lén lút hoạt động dưới sự chỉ đạo của Lê Hữu Từ, đặc biệt là âm mưu quay lại xâm lược nước ta của thực dân Pháp và âm mưu “diệt Cộng - cầm Hồ” của quân Trung Hoa dân quốc và bọn tay sai thuộc các đảng phái phản động như Việt Quốc(12), Việt Cách(13).Trước sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng vũ trang nhưng chưa có nền nếp chỉ đạo thống nhất, chế độ báo cáo, mẫu biểu chưa được quy định thống nhất nên Bộ Tổng Tham mưu chưa thể nắm chắc tình hình phát triển của lực lượng vũ trang ở các đơn vị và địa phương. Đồng chí Hoàng Văn Thái chỉ đạo cử cán bộ xuống các đơn vị, tập trung vào các đơn vị, địa phương trọng điểm để nắm tình hình về mọi mặt quân số, vũ khí, trang bị… của lực lượng vũ trang, trên cơ sở đó để tham mưu chỉ đạo xây dựng, tổ chức, biên chế, trang bị… và huấn luyện thống nhất. Bộ Tổng Tham mưu còn phối hợp với các cơ quan nắm tình hình để xây dựng kế hoạch và tham mưu trong chỉ đạo sản xuất, mua sắm và trang bị vũ khí cho lực lượng vũ trang. Bên cạnh đó, bồi dưỡng về nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ ở các đơn vị, nâng cao chất lượng xây dựng cơ quan tham mưu các cấp trong toàn quân, góp phần quan trọng trong tham mưu giúp trên chỉ đạo, chỉ huy tác chiến và xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang.
