Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái: Người đặt nền móng xây dựng Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam

Có những người bước vào lịch sử bằng những chiến công trên chiến trường. Cũng có những người âm thầm đứng phía sau, lo từng kế hoạch, từng đường liên lạc, từng thông tin về địch – để những chiến sĩ ngoài mặt trận có thể chiến đấu và chiến thắng.

Đại tướng Hoàng Văn Thái là một người như thế.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa ra đời đã phải đối mặt với tình thế vô cùng hiểm nghèo. Đất nước đứng trước nguy cơ bị các thế lực bên ngoài xâm lược, trong khi lực lượng vũ trang còn non trẻ, tổ chức chưa thống nhất.

Ngày 7/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh giao cho Hoàng Văn Thái nhiệm vụ thành lập cơ quan tham mưu quân đội, đồng thời chỉ định ông làm Tham mưu trưởng. Nhiệm vụ ấy vô cùng khó khăn: chưa có tiền lệ, chưa có đủ cán bộ chuyên môn, chưa có phương tiện và thậm chí chưa có cả nơi làm việc ổn định. Chính Hoàng Văn Thái sau này cũng thừa nhận lúc đó ông chưa biết nhiều về công tác tham mưu.

Nhưng có lẽ chính trong những hoàn cảnh tưởng như không thể ấy, bản lĩnh của một người cán bộ cách mạng mới được bộc lộ rõ nhất.

Thấm nhuần lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Làm cách mạng phải vừa làm việc vừa học”, Hoàng Văn Thái bắt tay vào công việc với tinh thần vừa xây dựng, vừa học hỏi. Ông triệu tập những cán bộ đầu tiên, cùng nhau bàn bạc từng nhiệm vụ, từng bước xây dựng tổ chức từ con số gần như bằng không.

Chỉ trong một thời gian ngắn, cơ cấu cơ quan tham mưu bước đầu được hình thành với các bộ phận quan trọng như Tác chiến – Đồ bản, Tình báo, Thông tin liên lạc và Văn phòng. Những người cán bộ đầu tiên ấy trở thành những “viên gạch” đặt nền móng cho cơ quan tham mưu chiến lược của Quân đội nhân dân Việt Nam sau này.

Trong công việc, Hoàng Văn Thái đặc biệt coi trọng tính khoa học, chính xác và kỷ luật. Ông yêu cầu mọi công việc phải được lập kế hoạch, xác định trọng tâm, có thời hạn hoàn thành, báo cáo và kiểm tra. Từ những việc tưởng như rất nhỏ, ông từng bước tạo nên một phương pháp làm việc có tổ chức cho cơ quan tham mưu.

Công tác thông tin liên lạc cũng được đặc biệt chú trọng. Những mạng vô tuyến điện, điện báo và hệ thống truyền đạt công văn từng bước được xây dựng. Đến cuối tháng 9/1945, nhiều chiến khu đã có thể liên lạc với Trung ương bằng vô tuyến điện; ngày 1/10/1945, hệ thống liên lạc vô tuyến với Nam Bộ, Khu 5 và các chiến khu phía Bắc cơ bản được triển khai.

Từ những ngày đầu đầy thiếu thốn ấy, đến năm 1948, Bộ Tổng Tham mưu và ngành Tham mưu toàn quân đã có bước phát triển quan trọng, hình thành hệ thống cơ quan tham mưu từ Trung ương đến các đơn vị.

Nhưng điều đáng nhớ về Hoàng Văn Thái không chỉ nằm ở tài tổ chức.

Đó còn là tinh thần tận tụy, khiêm nhường và luôn học hỏi.

Ông hiểu rằng một cơ quan mạnh không thể chỉ dựa vào một người. Vì vậy, ông chú trọng đào tạo cán bộ, bồi dưỡng nghiệp vụ, xây dựng tinh thần đoàn kết và chăm lo đời sống cho cán bộ, chiến sĩ. Chính từ những con người bình dị ấy, một bộ máy tham mưu ngày càng trưởng thành được hình thành.

Nhìn lại cuộc đời Hoàng Văn Thái, ta càng hiểu rằng phía sau mỗi chiến thắng vang dội của lịch sử luôn có những con người âm thầm chuẩn bị.

Họ có thể không xuất hiện ở nơi tiếng súng vang lên dữ dội nhất.

Nhưng họ là những người tính toán từng bước đi, nắm từng thông tin, xây dựng từng kế hoạch và giữ cho mệnh lệnh được truyền đi chính xác, kịp thời.

Hoàng Văn Thái chính là một trong những người như thế.

Từ một nhiệm vụ tưởng chừng “bắt đầu từ con số không”, ông đã cùng những cán bộ đầu tiên đặt nền móng cho Bộ Tổng Tham mưu – cơ quan tham mưu chiến lược của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Thời hoa lửa đã đi qua, nhưng những viên gạch mà thế hệ Hoàng Văn Thái đặt xuống vẫn còn đó.

Đó không chỉ là nền móng của một cơ quan quân sự.

Đó còn là nền móng của một truyền thống: bản lĩnh, trí tuệ, kỷ luật, tận tụy và sẵn sàng nhận nhiệm vụ khi Tổ quốc cần.