Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

TRẦN CÔNG XƯA – NGƯỜI LÍNH TRONG TRẬN ĐÁNH ĐẦU TIÊN CỦA ĐỜI QUÂN NGŨ

Trần Công Xưa là Đại tá, cựu chiến binh, từng là Tiểu đội trưởng thuộc Trung đội 2, Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 174, Sư đoàn 316. Ông nhập ngũ ngày 25/8/1972, khi đang có giấy báo nhập học Trường Trung cấp Điện lực Thái Nguyên. Sau hơn hai năm huấn luyện và chiến đấu, cuối năm 1974, đơn vị của ông từ Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng (Lào) hành quân về Tân Kỳ, Nghệ An. Đầu năm 1975, đơn vị tiếp tục hành quân cấp tốc vào chiến trường Tây Nguyên. Trung tuần tháng 2, họ tập kết trong rừng già bên sông Sêrêpôk, cách Buôn Ma Thuột khoảng 20km. Ngày 10/3/1975, Trần Công Xưa cùng Đại đội 2 tham gia trận đánh vào kho Mai Hắc Đế và sở chỉ huy Sư đoàn 23 của quân đội Sài Gòn tại thị xã Buôn Ma Thuột. Đó cũng chính là trận đánh đầu tiên trong đời quân ngũ của ông, khi ông đang ở cương vị Tiểu đội trưởng. Trận đánh diễn ra ác liệt, với những cuộc giao chiến ở cự ly rất gần. Sau nhiều giờ chiến đấu, trước sức tiến công mạnh mẽ của bộ đội ta và sự xuất hiện của xe tăng, quân địch rơi vào tình trạng hoảng loạn và tháo chạy. Năm mươi năm sau trận đánh, Trần Công Xưa vẫn nhớ những đồng đội đã hy sinh. Với ông, chiến thắng ấy không chỉ là niềm tự hào của một người lính hoàn thành nhiệm vụ, mà còn là một phần ký ức không thể phai về những người đã nằm lại trên con đường dẫn tới Đại thắng mùa Xuân 1975

Gia Lai11/09/2026Xã Tri Lễ (Đoàn xã Tri Lễ)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trận đánh đầu tiên

Ngày 25/8/1972, Trần Công Xưa nhận lệnh nhập ngũ.

Khi ấy, ông đã có giấy báo nhập học Trường Trung cấp Điện lực Thái Nguyên. Một con đường học hành đang chờ phía trước.

Nhưng rồi tiếng gọi của quân ngũ đến trước.

Chàng trai trẻ lên đường.

Hơn hai năm sau, người lính ấy đã trở thành Tiểu đội trưởng, thuộc Trung đoàn 174, Sư đoàn 316 và đang chiến đấu tại Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng, Lào.

Cuối năm 1974, đơn vị nhận lệnh hành quân từ Xiêng Khoảng về Tân Kỳ, Nghệ An.

Hơn hai tuần hành quân bộ.

Những người lính tưởng rằng sẽ có thời gian nghỉ ngơi, chuẩn bị đón Tết.

Nhưng chiến trường không cho họ nhiều thời gian.

Lệnh mới đến:

Hành quân cấp tốc.


Hướng về Buôn Ma Thuột

Trung tuần tháng 2/1975, đơn vị của Trần Công Xưa có mặt trong một khu rừng già bên sông Sêrêpôk.

Buôn Ma Thuột ở phía trước.

Cách khoảng 20km.

Ban ngày, bộ đội giấu quân.

Ban đêm, một số chiến sĩ cùng lực lượng trinh sát bí mật tiến vào khu vực rừng le để làm quen địa hình.

Khi ấy, Trần Công Xưa chưa biết tất cả những chuyến đi ấy chính là bước chuẩn bị cho một trận đánh lớn.

Ngày 8/3, đơn vị vượt sông, tiếp cận khu vực ngoại vi Buôn Ma Thuột.

Chỉ còn khoảng 2km.

Đứng trước chiến trường, người lính trẻ bắt đầu cảm nhận rất rõ:

một trận chiến lớn sắp bắt đầu.

Ông hồi hộp.

Nhưng trong lòng chỉ có một quyết tâm:

phải hoàn thành nhiệm vụ.


Rạng sáng 10 tháng 3

Rạng sáng 10/3/1975, lệnh tiến công được phát đi.

Đại đội 2 của Trần Công Xưa cùng các đơn vị khác đánh vào kho Mai Hắc Đế và sở chỉ huy Sư đoàn 23.

Đối với ông, đây là trận đánh đầu tiên trong đời quân ngũ.

Và cũng là lần đầu tiên ông thực sự bước vào một trận chiến quy mô lớn.

Theo lệnh của Trung đội trưởng, ông lập tức ra lệnh cho các chiến sĩ trong tiểu đội đồng loạt nổ súng.

Tiếng AK vang lên.

Tiếng trung liên.

Tiếng B40, B41.

Tiếng súng của đối phương đáp trả.

Trận đánh nhanh chóng trở nên dữ dội.

Quân ta đánh thẳng vào vị trí đối phương khi chúng chưa kịp tổ chức phòng ngự.

Khoảng cách giữa hai bên có lúc chỉ còn vài mét.

Không còn là một trận đấu súng từ xa.

Đó là cuộc chiến giáp lá cà.


Những phút giây sinh tử

Khi bị tấn công bất ngờ, quân địch rơi vào hỗn loạn.

Nhưng sau đó, chúng nhanh chóng củng cố đội hình, co cụm chống trả và gọi phi pháo yểm trợ.

Trời sáng dần.

Trận đánh càng lúc càng ác liệt.

Những người lính trẻ lần đầu bước vào chiến trường thực sự phải đối mặt với điều mà trước đó họ chỉ được nghe qua huấn luyện:

đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh mình.

Có những người hy sinh trong lúc đang giáp lá cà với đối phương.

Có những người không còn cơ hội trở về.

Trần Công Xưa sau này nhớ lại trận đánh không chỉ bằng niềm tự hào về chiến thắng.

Ông nhớ những gương mặt đồng đội đã nằm lại.


Những chiếc xe tăng xuất hiện

Khi sức tiến công của bộ đội ta ngày càng mạnh, những chiếc xe tăng tiến vào trận địa.

Âm thanh của xe tăng giữa trận chiến tạo nên một sức ép lớn đối với quân địch.

Đội hình đối phương bắt đầu rối loạn.

Rồi chúng tháo chạy.

Trận đánh kết thúc.

Nhưng với Trần Công Xưa, đó không chỉ là một trận thắng.

Đó là trận đánh đầu tiên của đời quân ngũ.

Một trận đánh mà ông bước vào với sự hồi hộp của một người lính trẻ và bước ra với ký ức sẽ theo mình suốt cuộc đời.


50 năm sau

Năm 2025, khi đã đi qua nửa thế kỷ, Trần Công Xưa vẫn nhớ trận đánh ấy.

Ông nhớ Buôn Ma Thuột.

Nhớ những ngày hành quân.

Nhớ những giờ phút căng thẳng trong trận đánh.

Và trên hết là nhớ những đồng đội đã không thể trở về.

Chiến tranh đã kết thúc từ lâu.

Những người lính năm ấy đã rời quân ngũ.

Nhưng có những ký ức không bao giờ xuất ngũ.

Đó là ký ức về người đồng đội từng đứng cạnh mình.

Là tiếng súng của trận đánh đầu tiên.

Là khoảnh khắc biết rằng chiến tranh không giống những gì được học trên thao trường.

Và là niềm tự hào khi biết rằng trận chiến mình tham gia đã góp phần tạo tiền đề cho trận quyết chiến chiến lược của mùa Xuân 1975.


HOA LỬA

Có những người lính bước vào chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Họ không biết trận đánh đầu tiên của mình sẽ diễn ra ở đâu.

Không biết mình có trở về hay không.

Trần Công Xưa bước vào trận đánh đầu tiên tại Buôn Ma Thuột, ngày 10/3/1975, với tâm trạng hồi hộp của một người lính trẻ.

Nhưng ông đã cùng đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Năm mươi năm sau, điều ông nhớ nhất không phải là mình đã bắn bao nhiêu viên đạn.

Mà là những người đã chiến đấu bên cạnh mình và những người đã nằm lại.

Bởi với người lính, chiến thắng có thể được ghi bằng những mốc son lịch sử.

Nhưng ký ức về chiến tranh lại thường bắt đầu từ một điều rất giản dị:

một gương mặt đồng đội.

Trần Công Xưa – người lính trong trận đánh đầu tiên của đời quân ngũ; một nhân chứng đã đi từ những ngày đầu của mùa Xuân 1975 đến ngày đất nước thống nhất, mang theo ký ức về một trận đánh và những người đồng đội không bao giờ trở lại.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn