Trần Đại Nghĩa – Người kiến thiết ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam từ hai bàn tay trắng
1. Xây dựng nền móng công nghiệp quân giới giữa núi rừng Việt Bắc
Công việc của Trần Đại Nghĩa không chỉ dừng lại ở việc phát minh ra một vài loại súng. Tầm nhìn chiến lược của ông vượt xa hơn thế: Ông là người đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng cả một ngành công nghiệp quốc phòng tự lực, tự cường của nước ta trong hoàn cảnh bị bao vây tứ phía.
Dưới sự chỉ đạo của ông, các xưởng quân giới được quy hoạch và xây dựng bí mật trong các hang động, thung lũng sâu ở chiến khu Việt Bắc. Ông trực tiếp hướng dẫn công nhân cách luyện thép, pha chế thuốc súng, đúc đạn pháo, kiểm tra chất lượng từng vỏ lựu đạn. Ông vừa là nhà lý luận khoa học uyên bác, vừa là người thợ cả tận tụy bám xưởng, bám lò cùng anh em công nhân ngày đêm lao động quên mình.
2. Vượt qua muôn vàn gian khổ, thiếu thốn để sản xuất hàng loạt vũ khí
Trong điều kiện chiến tranh thiếu thốn, việc tìm kiếm nguyên vật liệu hóa chất là một cực hình. Có những thời điểm thuốc nổ khan hiếm, Trần Đại Nghĩa đã tìm tòi, tận dụng các nguồn nguyên liệu tự nhiên sẵn có trong rừng để tinh chế thành công thuốc nổ mạnh, phục vụ kịp thời cho nhu cầu chiến trường.
Bên cạnh Bazooka, SKZ, dưới sự lãnh đạo của Cục trưởng Trần Đại Nghĩa, ngành quân giới ta đã sản xuất thành công hàng vạn quả lựu đạn, mìn các loại, súng cối và hàng triệu viên đạn các cỡ, cung cấp đầy đủ cho các chiến dịch lớn của quân đội ta. Chính sự chủ động về vũ khí đã giúp lực lượng vũ trang nhân dân từ chỗ yếu thế về trang bị dần vươn lên giành thế chủ động trên chiến trường.
3. Tấm gương về tác phong làm việc khoa học và kỷ luật nghiêm minh
Dù giữ các chức vụ lãnh đạo cao cấp trong quân đội (sau này mang hàm Thiếu tướng), Giáo sư Trần Đại Nghĩa luôn giữ phong cách giản dị, gần gũi với anh em công nhân, kỹ sư và chiến sĩ. Ông nổi tiếng là người làm việc cực kỳ nguyên tắc, chính xác đến từng con số nhưng lại vô cùng dung dị, nhân hậu trong đời sống thường ngày.
Mỗi bản thiết kế vũ khí do ông duyệt đều được kiểm tra kỹ lưỡng nhiều lần trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt, bởi ông hiểu rằng một sai sót nhỏ trên bản vẽ có thể đánh đổi bằng tính mạng của hàng chục chiến sĩ ngoài mặt trận. Tác phong làm việc khoa học, tỉ mỉ ấy đã trở thành kim chỉ nam cho các thế hệ kỹ sư quân sự Việt Nam sau này noi theo.
