"Trận đồ" của lão nông vùng đất thép

Hồi đó ở xã tôi có chú Ba Sang, một người thợ rèn hiền lành nhưng có đôi bàn tay vàng. Khi máy bay Mỹ trút xuống hàng vạn quả bom bi, bom nổ chậm xuống đồng ruộng, chú Ba không sợ hãi mà cùng anh em du kích đi "gặt" bom. Chú bảo: "Giặc nó mang thép đến cho mình làm vũ khí, tội gì không lấy!".

Xưởng chế tạo của chú nằm sâu dưới hầm địa đạo, chỉ có một ngọn đèn dầu lạc leo lét. Chú Ba khéo léo tháo ngòi nổ, lấy thuốc phóng từ những quả bom câm để chế thành "mìn gạt" và bẫy chông sắt. Có lần, chú chế ra loại mìn "nhảy" – khi lính Mỹ dẫm phải, nó không nổ ngay mà vọt lên ngang tầm thắt lưng mới phát hỏa, khiến chúng khiếp đảm gọi là "cái chết từ lòng đất".

Tôi nhớ nhất trận càn "Cedar Falls" năm 1967. Một toán lính Mỹ nghênh ngang tiến vào bìa rừng, chúng dùng máy dò kim loại rà soát rất kỹ. Chú Ba cười khà khà: "Để tao cho tụi nó nếm mùi 'mìn tre'!". Chú dùng những ống tre già, nhồi thuốc súng và mảnh thủy tinh, vỏ thép vụn, rồi treo lơ lửng trên cành cây hoặc giấu dưới lớp lá mục. Máy dò kim loại của Mỹ hoàn toàn vô tác dụng với loại vũ khí này.

Khi tiếng nổ "đùng, đoàng" vang lên liên tiếp, toán lính Mỹ hoảng loạn dẫm phải bẫy chông tre do chú Ba vót nhọn, tẩm nhựa cây rừng. Trận đó, dù không có một tiếng súng AK nào vang lên, nhưng cả một đại đội địch phải rút lui vì hoang mang, không biết đối phương đang ở đâu.

Chú Ba hy sinh trong một lần đi gỡ bom nổ chậm để lấy thuốc nổ. Khi chúng tôi tìm thấy chú, trên tay chú vẫn còn cầm chặt chiếc kềm cũ kỹ, khuôn mặt ám khói bom nhưng nét môi vẫn như đang mỉm cười một cách bướng bỉnh. Chú ra đi để lại cho đội du kích hàng trăm quả mìn tự chế, góp phần giữ vững mảnh đất quê hương.

Hòa bình lập lại, những hầm chông, mìn tự chế nay đã nằm trong bảo tàng. Nhưng mỗi khi nhìn những cánh đồng xanh mướt ở Củ Chi, tôi lại nhớ đến bàn tay chai sần của chú Ba. Sự mưu trí và tinh thần "lấy yếu đánh mạnh" của những người con đất thép đã chứng minh rằng: Không có vũ khí nào mạnh hơn lòng yêu nước và sự sáng tạo của nhân dân.