Trần Khánh Dư

Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư.

I. THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Trần Khánh Dư.

Chức vụ: Phó đô tướng quân.

Sự kiện: Trận Vân Đồn (1288).

Giai thoại: Bị quan, đi bán than, rồi được phục chức đánh giặc.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ

NGƯỜI LẬT NGƯỢC THẾ CỜ NGUYÊN MÔNG

Trần Khánh Dư là một vị tướng tài ba nhưng tính tình phóng khoáng, tham lam nên từng bị vua tước hết binh quyền, tịch thu gia sản, phải về Chí Linh làm nghề bán than kiếm sống.

Năm 1282, khi vua Trần họp bến Bình Than, tình cờ gặp Trần Khánh Dư đang chèo thuyền chở than. Vua thấy ông tuy mặc áo ngắn, đội nón lá rách nhưng phong thái vẫn ung dung, bèn gọi lại. Trần Khánh Dư bàn luận việc quân sắc sảo, vua mừng quá, tha tội cũ, phong làm Phó đô tướng quân để chống giặc.

Năm 1288, quân Nguyên Mông chiếm được Thăng Long nhưng lâm vào cảnh thiếu lương thực trầm trọng. Chúng sai Trương Văn Hổ chở đoàn thuyền lương khổng lồ đường biển sang tiếp tế. Trần Khánh Dư trấn giữ Vân Đồn nhưng để quân địch lọt qua. Thượng hoàng Trần Thánh Tông giận dữ sai người đến bắt ông về trị tội.

Trần Khánh Dư xin khất: "Xin cho thần vài ngày để lập công chuộc tội". Ông đoán biết đoàn thuyền chiến đi trước, đoàn thuyền lương nặng nề sẽ đi sau. Ông cho quân mai phục kỹ tại vụng biển Vân Đồn - Cửa Lục.

Khi đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ lặc lè tiến vào, quân Trần Khánh Dư bất ngờ đổ ra tấn công. Quân Nguyên chủ quan, lại chở nặng nên xoay xở chậm chạp. Trần Khánh Dư chỉ huy quân sĩ đánh chìm và đốt cháy toàn bộ số lương thảo. Trương Văn Hổ phải trút bỏ gạo xuống biển để tháo chạy.

Chiến thắng Vân Đồn là đòn chí mạng. 50 vạn quân Nguyên Mông ở Thăng Long không có cái ăn, hoang mang tột độ, buộc phải rút quân về nước (và sau đó bị tiêu diệt ở Bạch Đằng). Người bán than Trần Khánh Dư đã trở thành người hùng cứu nguy cho cả dân tộc, chứng minh chân lý: "Tướng tài không sợ lấm bùn".

Trần Khánh Dư là một nhân vật lịch sử rất "đời": Có tài, có tật, có lúc sa cơ lỡ vận phải đi bán than, nhưng khi Tổ quốc cần thì vẫn sẵn sàng xả thân.

Câu chuyện của ông dạy chúng ta về sự trọng dụng nhân tài và lòng bao dung. Biết sửa sai và lập công chuộc tội mới là đáng quý. Đồng thời, chiến thắng Vân Đồn nhắc nhở rằng: Trong chiến tranh, đánh vào dạ dày (hậu cần) của địch quan trọng không kém gì đánh vào đầu não.