Trần Ngọc Quế
Trần Ngọc Quế sinh năm 1902 tại làng Tân An, tổng Định Bảo, tỉnh Cần Thơ, trong một gia đình khá giả. Từ nhỏ, ông đã được giáo dục trong môi trường truyền thống yêu nước và sớm tham gia các hoạt động cách mạng. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Cần Thơ và Chủ tịch Ủy ban Giải phóng dân tộc tỉnh. Dưới sự lãnh đạo của ông, ngày 26/8/1945, hàng vạn nhân dân thị xã Cần Thơ đã mít-tinh tại Sân vận động Cần Thơ, buộc chính quyền thực dân phải trao lại quyền lực cho nhân d
CÂU CHUYỆN VỀ NGƯỜI BÍ THƯ KIÊN TRUNG CỦA CẦN THƠ
Năm 1902, tại làng Tân An, tống Định Bảo, tỉnh Cần Thơ, một cậu bé ra đời trong gia đình khá giả. Cậu bé ấy là Trần Ngọc Quế. Dù lớn lên trong điều kiện đủ đầy, nhưng từ nhỏ ông đã chứng kiến cảnh đồng bào lầm than dưới ách thực dân, phong kiến. Chính điều đó đã sớm gieo trong lòng ông khát vọng giải phóng dân tộc.
Ngày 7-9-1926, tại chùa Minh Sư ở Bình Thúy, ông cùng những người bạn chỉ hướng thành lập "Việt Nam phục quốc Đảng" - một tổ chức yêu nước ra đời sớm ở Cần Thơ. Năm 1927, ông được sang Trung Quốc học tập và được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Con đường cách mạng của ông từ đó ngày càng rõ ràng và kiên định.
Năm 1929, trong chuyến lên Sài Gòn báo cáo tình hình, ông bị địch bắt. Tòa án thực dân kết án ông 5 năm tù và đày ra Côn Đảo - nơi được mệnh danh là "địa ngục trần gian". Trong những năm tháng lao tù khắc nghiệt, ông vẫn giữ vững khítiết của người chiến sĩ cách mạng. Năm 1935, mãn hạn tù, ông trở về và tiếp tục hoạt động bí mật.
Đầu tháng 5-1945, khi thời cơ cách mạng đến gần, ông được đề cử vào Ban Thường vụ Liên Tỉnh ủy miền Tây. Tháng 6-1945, ông được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Cần Thơ,
Ngày 19-8-1945, ông triệu tập hội nghị khẩn cấp thành lập Ủy ban Giải phóng dân tộc tỉnh và được bầu làm Chủ tịch. Sau khi phân tích tình hình, ông quyết định dùng sức mạnh chính trị của quần chúng làm nòng cốt để giành chính quyền.
Sáng 26-8-1945, tại Sân vận động Cần Thơ, khoảng 20.000 người tham gia mít tinh. Dưới sự lãnh đạo của ông, đoàn người tiến về Dinh xã Tây buộc Tỉnh trưởng giao chính quyền. Trước hàng vạn đồng bào, Trần Ngọc Quế thay mặt Ủy ban long trọng tuyên bố chính quyền đã thuộc về nhân dân. Đó là khoảnh khắc lịch sử góp phần vào thắng lợi chung của Cách mạng Tháng Tám.
Sau cách mạng, ông tiếp tục gánh vác trọng trách. Tháng 9-1945, ông tổ chức đón hơn 1.800 tù chính trị từ Côn Đảo trở về đất liền, trong đó có các đồng chí như Tôn Đức Thắng, Lê Duẩn, Phạm Hùng, Nguyễn Văn Linh. Là người từng chịu cảnh tù đày, ông thấu hiểu và chăm lo chu đáo cho các đồng chí trở về.
Tháng 6-1946, trên đường công tác, ông lại bị địch bắt. Dù bị tra khảo suốt hai tháng, ông vẫn giữ vững khí tiết. Sau đó,
ông được trao trả và tiếp tục hoạt động cách mạng. Sau Hiệp định Genève 1954, ông ra Trung ương công tác, đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng và là đại biểu Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa qua ba khóa đầu tiên. Năm 1964, do sức khỏe yếu, ông nghỉ hưu điều trị bệnh. Ngày 3-10-1974, ông qua đời tại Hà Nội, khép lại cuộc đời 72 năm đây cống hiến.
Ngày nay, tại Cần Thơ, nhiều con đường và trường học mang tên Trần Ngọc Quế. Cuộc đời ông là câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và sự tận tụy vì nhân dân – một người Bí thư đã góp phần làm nên mùa thu lịch sử của dân tộc.
