-Trận Phai Khắt - Nà Ngần (12/1944) – Chiến công đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân

Ngày 25 và 26/12/1944, chỉ vài ngày sau khi được thành lập tại rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân dưới sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí Võ Nguyên Giáp đã ghi dấu ấn lịch sử với hai chiến thắng liên tiếp tại Phai Khắt và Nà Ngần, mở đầu truyền thống "Đánh thắng trận đầu" của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 22/12/1944, thực hiện chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chính thức thành lập gồm 34 chiến sĩ áo vải, trang bị 34 khẩu súng thô sơ. Bác Hồ dặn dò nhiệm vụ trọng tâm: "Trong vòng một tháng phải có hoạt động. Trận đầu nhất định phải thắng".

Nhận lệnh của Bác, đồng chí Võ Nguyên Giáp chọn hai đồn giặc Phai Khắt và Nà Ngần (thuộc huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng) để tiến công. Đây là hai đồn lính khố đỏ do sĩ quan Pháp chỉ huy, chốt giữ vị trí yếu hại nhằm kiểm soát vùng căn cứ cách mạng.

Chiều ngày 25/12/1944, bằng nghệ thuật cải trang mưu trí, các chiến sĩ ta giả làm lính sếp đi tuần dắt theo "tù binh" tiến đĩnh đạc vào đồn Phai Khắt. Khi toàn bộ lính đồn đang tập trung chuẩn bị ăn cơm, đồng chí Võ Nguyên Giáp phát lệnh khống chế. Chỉ trong vài phút, ta đã bắt sống toàn bộ lính đồn và tên đồn trưởng Pháp Simono, thu toàn bộ vũ khí mà không tốn một viên đạn.

Sáng hôm sau, ngày 26/12/1944, quân ta tiếp tục cải trang làm lính Pháp dắt theo tù binh tiến vào đồn Nà Ngần. Dù địch có nâng cao cảnh giác, các chiến sĩ ta đã dũng cảm nổ súng tiêu diệt tên đồn trưởng và làm chủ hoàn toàn căn cứ. Hai chiến thắng liên tiếp Phai Khắt - Nà Ngần đã hạ gục uy thế kẻ thù, củng cố niềm tin mãnh liệt cho nhân dân và mở ra trang sử vàng chiến thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam.