TRẦN PHÚ – TỔNG BÍ THƯ ĐẦU TIÊN

TRẦN PHÚ – TỔNG BÍ THƯ ĐẦU TIÊN

Sài Gòn, một ngày tháng 4 năm 1931. Trong một nhà tù của thực dân Pháp, một người thanh niên đang nằm trên nền đất lạnh. Cơ thể đã kiệt sức sau những ngày bị bắt và tra hỏi. Người thanh niên ấy mới 26 tuổi. Tên ông là Trần Phú – Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương. Cuộc đời cách mạng của ông chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn. Nhưng những gì ông để lại đã trở thành một phần quan trọng trong những năm đầu của lịch sử Đảng.

Trần Phú sinh năm 1904, tại phủ Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình có truyền thống học hành. Tuổi thơ của ông sớm gắn với những mất mát. Cha mất khi ông còn nhỏ. Mẹ cũng qua đời khi ông chưa trưởng thành. Nhưng nghịch cảnh không khiến người thanh niên ấy lùi bước. Ông học tập, dạy học và sớm tham gia các hoạt động yêu nước. Trong những năm đất nước còn chìm dưới ách thuộc địa, Trần Phú cùng nhiều thanh niên cùng thời đi tìm câu trả lời cho một câu hỏi lớn: Làm thế nào để dân tộc Việt Nam giành được độc lập?

Năm 1927, Trần Phú sang Quảng Châu hoạt động và học tập trong môi trường cách mạng. Sau đó, ông được cử sang Liên Xô học tập tại Trường Đại học Phương Đông. Những năm tháng ấy giúp ông tiếp cận lý luận cách mạng và có điều kiện nghiên cứu sâu hơn về con đường giải phóng dân tộc. Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Đất nước bước vào một thời kỳ mới. Trần Phú trở về nước hoạt động. Một nhiệm vụ quan trọng được đặt ra: phải xây dựng một đường lối cách mạng phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam.

Năm 1930, Trần Phú được giao trọng trách Tổng Bí thư. Ở tuổi 26, ông đứng trước một nhiệm vụ lớn hơn rất nhiều so với tuổi đời. Trong hoàn cảnh hoạt động bí mật, bị thực dân Pháp truy lùng, ông cùng các đồng chí xây dựng tổ chức và chuẩn bị những văn kiện quan trọng. Đáng chú ý là Luận cương chính trị tháng 10 năm 1930, văn kiện gắn với tên tuổi Trần Phú trong giai đoạn đầu của Đảng. Những trang giấy ấy được viết trong một thời kỳ vô cùng khó khăn. Ngoài kia là nhà tù, đàn áp và truy bắt.

Nhưng trong những căn phòng bí mật, công việc tổ chức và hoạch định đường lối vẫn tiếp tục. Đó là một cuộc chiến không có tiếng súng. Cuộc chiến trên những trang giấy, trong tư tưởng và trong tổ chức.

Nhưng kẻ thù không để những người cách mạng có nhiều thời gian. Đầu năm 1931, Trần Phú bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Những ngày trong nhà tù trở thành những ngày cuối cùng của cuộc đời ông. Thân thể người thanh niên từng đi qua nhiều chặng đường cách mạng giờ đây đã suy yếu nghiêm trọng. Nhưng tinh thần của ông vẫn hướng về tổ chức và đồng chí. Ngày 6 tháng 9 năm 1931, Trần Phú qua đời tại Sài Gòn. Ông mới 27 tuổi. Một cuộc đời ngắn ngủi khép lại. Nhưng một tên tuổi đã ở lại với lịch sử.

Điều khiến Trần Phú được nhớ đến không chỉ vì ông là Tổng Bí thư đầu tiên. Mà bởi ông thuộc về một thế hệ thanh niên đã đặt tuổi trẻ của mình vào một thời đại đầy thử thách. Họ chưa biết ngày độc lập sẽ đến khi nào. Chưa biết cuộc cách mạng sẽ đi đến đâu. Nhưng họ tin rằng dân tộc phải có một con đường để tự quyết định vận mệnh của mình. Trần Phú đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho niềm tin ấy. Từ những lớp học của một người thầy trẻ, đến những trang lý luận cách mạng; từ những căn phòng bí mật đến nhà tù thực dân – cuộc đời ông luôn gắn với một câu hỏi lớn của thời đại: Đất nước phải đi về đâu để có độc lập, tự do?

Hôm nay, khi nhìn lại những năm tháng đầu tiên của Đảng, người ta có thể thấy lịch sử đã trải qua biết bao biến động. Nhưng ở điểm khởi đầu ấy có những con người rất trẻ. Họ không có trong tay quyền lực hay những điều kiện thuận lợi. Thứ họ có là niềm tin, trí tuệ, lòng can đảm và sự lựa chọn dấn thân. Trần Phú ra đi khi 27 tuổi. Nhưng tuổi đời không quyết định chiều dài của một di sản. Có những người sống rất lâu. Cũng có những người chỉ sống một phần ngắn ngủi của đời người nhưng để lại dấu ấn cho cả một thời đại. Trần Phú là một trong những người như thế.