Trần Thị Lý
Họ và tên: Trần Thị Nhâm (Bí danh: Trần Thị Lý). Năm sinh: 1933 Năm mất: 1992. Quê quán: Điện Quang, Điện Bàn, Quảng Nam.
Nữ Anh hùng Trần Thị Lý.
I. THÔNG TIN NHÂN VẬT
Họ và tên: Trần Thị Nhâm (Bí danh: Trần Thị Lý).
Năm sinh: 1933
Năm mất: 1992.
Quê quán: Điện Quang, Điện Bàn, Quảng Nam.
Nguyên mẫu: Bài thơ "Người con gái Việt Nam" nổi tiếng của Tố Hữu.
II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ
TRÁI TIM KHÔNG THỂ NGỪNG ĐẬP DƯỚI ĐÒN ROI ĐIỆN GIẬT
Trần Thị Lý là một cán bộ đường dây kiên trung tại khu vực Quảng Nam - Đà Nẵng. Tháng 6/1956, chị bị địch bắt. Chúng nghi ngờ chị nắm giữ danh sách các cán bộ nằm vùng nên đã áp dụng những hình thức tra tấn tàn bạo nhất, biến cơ thể của người con gái tuổi đôi mươi thành một tấm thân tàn phế.
Tại nhà lao Hội An và sau đó là Sài Gòn, bọn cai ngục đã dùng phương pháp "Điện giật Elektra" cực mạnh. Chúng kẹp điện vào đầu vú và bộ phận sinh dục của chị rồi quay điện, khiến chị co giật, chết đi sống lại hàng trăm lần. Chưa hả dạ, chúng dùng dao nhọn rạch nát đùi, dùng dùi nung đỏ đâm vào người, dùng kìm rút móng chân, móng tay.
Có những lúc chúng tưởng chị đã chết, vứt xác chị ra nhà xác. Nhưng kỳ diệu thay, trái tim chị vẫn thoi thóp đập. Tỉnh dậy, đối mặt với những tên ác ôn, chị vẫn một mực lắc đầu: "Không biết! Không khai!".
Sự tàn phá của quân thù khiến cơ thể chị chỉ còn nặng chưa đầy 26kg, chằng chịt 42 vết thương, xương chậu bị vỡ, khả năng làm mẹ bị tước đoạt vĩnh viễn. Khi chị được giải thoát và đưa ra miền Bắc chữa trị, nhà thơ Tố Hữu đã đến thăm. Chứng kiến thân xác tiều tụy nhưng đôi mắt vẫn sáng ngời nghị lực của chị, ông đã khóc và viết nên những vần thơ bất hủ:
"Em là ai? Cô gái hay nàng tiên?
Em có tuổi hay không có tuổi?
Mái tóc em đây, là mây hay là suối?
Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm đông?
Thịt da em hay là sắt là đồng?"
Trần Thị Lý đã sống sót bằng một nghị lực phi thường, trở thành biểu tượng tố cáo tội ác chiến tranh và ca ngợi sức sống mãnh liệt của phụ nữ Việt Nam.
Cây cầu Trần Thị Lý tuyệt đẹp bắc qua sông Hàn (Đà Nẵng) hôm nay mang tên chị - một cây cầu mang hình dáng cánh buồm vươn ra biển lớn. Đó là sự vinh danh xứng đáng cho người con gái "bất khuất, trung hậu".
Câu chuyện về chị Lý khiến tôi nhận ra cái giá của hòa bình đắt đến mức nào. Nó được đánh đổi bằng thanh xuân, bằng thiên chức làm mẹ và bằng nỗi đau thấu xương tủy của những người phụ nữ. Kể về chị, tôi muốn các em học sinh biết trân trọng và yêu thương những người bà, người mẹ Việt Nam anh hùng.


