TRẦN VĂN ƠN – NGỌN LỬA TUỔI TRẺ BẤT DIỆT

Trần Văn Ơn sinh ngày 29/5/1931 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Cha anh là ông Trần Văn Nghĩa – công chức bậc thấp, mẹ là bà Huỳnh Thị Tựu. Hầu hết anh chị em trong gia đình đều hoạt động cách mạng, trong đó có chị gái Trần Thị Lễ đã hy sinh năm 1948. Thuở nhỏ, Trần Văn Ơn học tiểu học ở thị xã Mỹ Tho, sau đó cùng gia đình chuyển lên Sài Gòn sinh sống.

Tháng 8/1945, anh thi đậu vào Trường Pétrus Ký (nay là Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong). Là học sinh chăm ngoan, hiếu học, hiếu nghĩa với cha mẹ, thầy cô, anh còn được đặc cách lên lớp Ban tú tài nhờ tài năng xuất sắc. Từ năm 1947, được tổ chức phân công, anh tham gia Hội Học sinh Sinh viên Việt Nam – Nam Bộ, trở thành hội viên mật của Đoàn học sinh kháng chiến nội thành, đảm nhận nhiệm vụ tuyên truyền, vận động bạn bè chống thực dân Pháp. Anh là một trụ cột của phong trào học sinh yêu nước trường Pétrus Ký.

Ngày 9/1/1950, hơn 6.000 học sinh, sinh viên và giáo viên Sài Gòn xuống đường biểu tình đòi thả những học sinh bị bắt. Đến 13 giờ cùng ngày, chính quyền thân Pháp huy động lực lượng lớn cảnh sát đàn áp bằng vòi rồng, dùi cui và súng đạn, bắt 150 người, đánh trọng thương 30 người tại chỗ. Không lùi bước trước kẻ thù, Trần Văn Ơn cùng các bạn hiên ngang tiến về phía trước tố cáo tội ác, che chở cho các em nhỏ phía sau. Trong lúc cứu giúp bạn bè, anh bị trúng đạn bụng, được đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy nhưng đã qua đời lúc 15 giờ 30 phút cùng ngày, khi mới chưa đầy 19 tuổi, trên tay vẫn còn cầm bản kiến nghị.

Sự hy sinh của anh đã gây chấn động cả nước. Lễ tang Trần Văn Ơn trở thành một cuộc biểu tình khổng lồ chưa từng có, hàng triệu lượt học sinh, sinh viên và đồng bào đeo băng tang truy điệu. Đi trước quan tài là hai câu đối viết bằng máu của học sinh: “Chết vì Tổ quốc, chết nhưng vẫn sống – Sống kiếp Việt gian, ô nhục muôn đời”. Tháng 2/1950, Đại hội toàn quốc Đoàn Thanh niên Việt Nam lần thứ nhất đã nhất trí chọn ngày 9/1 – ngày Trần Văn Ơn hy sinh – làm Ngày truyền thống học sinh, sinh viên Việt Nam. Năm 2000, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 2017, Khu tưởng niệm anh hùng liệt sĩ Trần Văn Ơn được hoàn thành tại quê hương Bến Tre, trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

Trần Văn Ơn ra đi khi tuổi xuân vừa chớm nở, nhưng ngọn lửa yêu nước anh thắp lên ngày ấy vẫn còn cháy mãi trong trái tim các thế hệ học sinh, sinh viên Việt Nam hôm nay và mai sau.