TRẦN VĂN ƠN – NGƯỜI HỌC SINH YÊU NƯỚC
Doãn Thị Minh Thu
Trần Văn Ơn sinh ngày 29/5/1931 tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Cha là ông Trần Văn Nghĩa, công chức bậc thấp, mẹ là bà Huỳnh Thị Tữu. Hầu hết anh chị của anh đều tham gia phong trào cách mạng, trong đó có chị là Trần Thị Lễ, liệt sĩ đã mất năm 1948.
Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, năm 1940, sau khi học xong tiểu học ở thị xã Mỹ Tho, Trần Văn Ơn lên Sài Gòn theo học năm thứ nhất bậc cao tiểu học tại trường Pétrus Ký. Năm học 1947 – 1948, anh tham gia phong trào học sinh yêu nước tại trường và gia nhập Hội học sinh, sinh viên Việt Nam - Nam Bộ. Anh là hội viên mật của Đoàn học sinh kháng chiến nội thành, đồng thời nhận nhiệm vụ tuyên truyền, vận động học sinh trong trường tham gia các hoạt động chống thực dân Pháp và chính quyền thân Pháp. Anh được coi là một cột trụ của phong trào học sinh yêu nước của trường Pétrus Ký.
Trước ngày kỷ niệm 09 năm khởi nghĩa Nam Kỳ 23/11, chính quyền Pháp đã bắt cóc một số học sinh của trường Pétrus Ký. Sau sự kiện này, cuộc bãi khóa của học sinh 10 trường ở Sài Gòn đã nổ ra vào ngày 23/11/1949. Lúc đó, Trần Văn Ơn đang chuẩn bị thi tú tài nhưng vẫn tích cực tham gia cuộc bãi khóa, đứng đầu nhóm học sinh trường Pétrus Ký đi biểu tình.
Ngày 9/1/1950, tại Sài Gòn diễn ra một cuộc biểu tình lớn với hơn 6000 học sinh, sinh viên và giáo viên các trường, yêu cầu thủ tướng Trần Văn Hữu thả ngay những học sinh, sinh viên bị bắt. Một cuộc đàn áp đẫm máu diễn ra. Trần Văn Ơn đã dũng cảm đương đầu với dùi cui, che chở cho học sinh nhỏ tuổi và các nữ sinh thoát ra ngoài. Trước nguy cơ bị bắt, anh đã đạp đổ hàng rào sắt hướng dẫn các bạn rút lui. Bọn địch nổ súng, Trần Văn Ơn anh dũng hy sinh khi chưa đầy 19 tuổi.
Ngày 12/1/1950, hàng vạn người dân Sài Gòn đã xuống đường dự đám tang Trần Văn Ơn, đây trở thành cuộc biểu dương sức mạnh và lòng căm thù của nhân dân Sài Gòn - Gia Định đối với giặc Pháp.
Đại hội Liên đoàn Thanh niên Việt Nam tháng 2/1950 đã lấy ngày 9/1 làm ngày truyền thống hàng năm của học sinh, sinh viên Việt Nam.
Ngày 23/3/2000, Trần Văn Ơn được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Để tưởng nhớ công ơn anh, đoàn viên, thanh thiếu nhi tỉnh Bến Tre đã đóng góp xây dựng tượng đài anh tại phường 2, thành phố Bến Tre và khu tưởng niệm tại xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành.
