TRANG NHẬT KÝ DƯỚI HẦM ĐÁ

Tôi là Hoàng Văn Thịnh, từng là pháo thủ trong một đơn vị pháo cao xạ bảo vệ bầu trời chiến trường.

Những ngày đó, bầu trời không lúc nào yên. Máy bay địch có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, và chúng tôi phải luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.

Đơn vị tôi đóng trong một hầm đá sâu dưới chân đồi. Hầm chỉ đủ chỗ cho vài chục người, ẩm thấp và tối tăm, nhưng lại là nơi duy nhất có thể tránh được bom đạn.

Trong đơn vị có Đặng Văn Kiên, một chiến sĩ trẻ, mới vào quân đội chưa lâu. Kiên ít nói, nhưng rất chăm chỉ, luôn ghi chép lại mọi việc trong một cuốn sổ nhỏ.

Tôi từng hỏi:
“Ghi gì mà ngày nào cũng viết vậy?”

Kiên cười:
“Em muốn sau này nhớ lại… chúng ta đã sống thế nào giữa chiến tranh.”

Một ngày nọ, địch mở đợt tấn công dữ dội kéo dài nhiều giờ. Hầm đá rung lên từng đợt, bụi đất rơi xuống không ngừng.

Chúng tôi phải thay phiên nhau trực chiến, không ai được nghỉ lâu.

Trong lúc tạm lặng bom, Kiên ngồi ở góc hầm, tranh thủ viết tiếp cuốn nhật ký.

Ánh đèn dầu leo lét hắt lên gương mặt cậu — gầy nhưng bình tĩnh.

Tôi bảo:
“Nghỉ đi, còn sức mà đánh.”

Kiên lắc đầu:
“Nếu không viết bây giờ… có thể không kịp nữa anh ạ.”

Tôi không hiểu hết ý câu nói ấy lúc đó.

Nhưng rồi điều không ai mong xảy ra cũng đến.

Một loạt bom rơi gần khu vực hầm đá khiến lối ra bị sập một phần. Đường liên lạc bị cắt.

Chúng tôi bị cô lập.

Thiếu lương thực, thiếu thông tin, nhưng vẫn phải giữ vị trí.

Trong những giờ phút khó khăn nhất, Kiên vẫn tiếp tục ghi lại những dòng chữ cuối cùng trong cuốn sổ.

Có lúc tôi thấy cậu dừng bút rất lâu, rồi nhìn ra phía cửa hầm đã bị đất đá che khuất.

Cậu nói khẽ:
“Nếu em không ra được… mong có ai đọc được những dòng này.”

Sau một đợt phá bom, đơn vị giao liên Nguyễn Thị Bình tìm cách tiếp cận khu vực hầm.

Bình là người nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, nhưng rất gan dạ. Chị phải bò qua nhiều đoạn đất đá sạt lở để đến được hầm.

Khi vào được bên trong, chị thấy Kiên đang gục xuống vì kiệt sức, cuốn nhật ký đặt bên cạnh.

Kiên trao lại cuốn sổ cho chị và chỉ nói:
“Nhờ chị… giữ giúp.”

Không lâu sau, Kiên hy sinh trong chính căn hầm ấy.

Khi rút lui an toàn, chị Bình đã mang theo cuốn nhật ký ra khỏi chiến trường.

Những trang giấy ấy sau này trở thành một phần ký ức quý giá về những người lính pháo cao xạ — những con người đã sống và chiến đấu giữa bom đạn, nhưng vẫn giữ lại cho đời sau những dòng chữ rất người, rất thật.