Trung tướng Nguyễn Thới Bưng

Trong lịch sử hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, có những cái tên đã trở thành nỗi khiếp sợ của quân thù và là niềm tự hào của cả một thế hệ. Trung tướng Nguyễn Thới Bưng là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI, VII, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VIII, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam (1992 -1997).

- Họ và tên nhân chứng: Nguyễn Thới Bưng

- Bí danh: Hồng Tâm

- Biệt danh: Út Thới

- Năm sinh của nhân chứng: 15/06/1927

- Năm mất: 23/01/2014

- Quê quán của nhân chứng: Xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh (nay là phường An Tịnh, tỉnh Tây Ninh)

BÀI VIẾT

1. Người con ưu tú của quê hương An Tịnh

Từ cậu bé An Tịnh đến người chiến sĩ đầu tiên của kháng chiến Nam Bộ

Trung tướng Nguyễn Thới Bưng, sinh ngày 15/6/1927 tại xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng (nay là phường An Tịnh, tỉnh Tây Ninh), Trung tướng Nguyễn Thới Bưng – người dân quen gọi thân mật là Út Thới – lớn lên giữa vùng quê giàu truyền thống yêu nước. Nơi đây từng từng là điểm nóng trong phong trào khởi nghĩa Nam Kỳ, cùng với Bà Điểm, Hóc Môn – Đức Hòa.

2. Quá trìn hoạt động cách mạng:

Khi mới 15 tuổi, cậu bé Út Thới đã tận mắt chứng kiến cảnh những người cộng sản bị thực dân Pháp xử bắn tại sân bóng Trảng Bàng. Hình ảnh ấy khắc sâu trong tâm trí, nuôi dưỡng trong lòng cậu thiếu niên ý chí đấu tranh, lòng căm thù giặc và tình yêu đất nước.

Tháng 3/1945, hưởng ứng chủ trương của Xứ ủy Nam Kỳ, ông tham gia tổ chức Thanh niên Tiền phong, tập hợp lực lượng thanh niên An Tịnh chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa. Đến tháng 8/1945, khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ Út Thới hòa mình trong dòng người vùng lên giành chính quyền ở Trảng Bàng, mở đầu hành trình dài hơn nửa thế kỷ gắn bó với quân ngũ.

Khí phách “Hội thề Rừng Rong”

Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược Nam Bộ (23/9/1945), người thanh niên 18 tuổi ấy không chần chừ, gia nhập lực lượng Giải phóng quân, cùng đồng đội lập phòng tuyến Suối Sâu, chặn đánh địch ngay cửa ngõ Tây Ninh”.

Trận chiến ác liệt sáng 8/11/1945, Út Thới được giao khẩu súng Klip duy nhất của đơn vị - vũ khí quý nhất trong tay những người kháng chiến lúc bấy giờ. Khi địch tiến vào Trảng Bàng, tiếng súng đầu tiên của ông đã mở màn cho cuộc chiến đấu kiên cường của quân dân địa phương.

Sau đó, ông cùng đồng đội rút về Rừng Rong xây dựng căn cứ, lập nên một tổ chức đặc biệt – “Hội thề Rừng Rong”, gồm 27 chiến sĩ quyết tử, thề chiến đấu đến cùng vì Tổ quốc. Đây được xem là một trong những đơn vị vũ trang tiền thân của lực lượng cách mạng Tây Ninh.

Từ đó, tên tuổi Út Thới bắt đầu được biết đến như một người chỉ huy gan dạ, mưu trí, gắn bó với dân, trọng nghĩa tình đồng đội.

Từ chiến sĩ Rừng Rong đến Tư lệnh Quân khu

Năm 1947, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, lần lượt đảm nhiệm các vị trí Tiểu đội trưởng, Trung đội trưởng, rồi Đại đội trưởng tại Chi đội 12. Trải qua hai cuộc kháng chiến, Nguyễn Thới Bưng luôn có mặt ở những nơi gian khổ và ác liệt nhất: Hóc Môn, Trảng Bàng, chiến trường miền Đông Nam Bộ, chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Trong những năm 1960–1975, ông lần lượt giữ các chức vụ: Trung đoàn trưởng Trung đoàn 5, Tư lệnh Sư đoàn 9, Trưởng phòng Tác chiến Bộ Tư lệnh Miền, Trưởng phòng Tác chiến Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ở mỗi cương vị, ông đều để lại dấu ấn sâu đậm của một người chỉ huy bản lĩnh, dày dạn trận mạc, biết lắng nghe và thương lính như con

Đặc biệt, trong trận phản công “Toàn thắng 1.71” năm 1971, Sư đoàn 9 do ông chỉ huy đã đánh bại Chiến đoàn 333 của địch tại sân bay Chúp, khiến tướng ngụy Đỗ Cao Trí tử nạn, làm rúng động tinh thần quân địch. Từ đó, cái tên “Sư đoàn 9 – sư đoàn thép” gắn liền với danh tiếng của Tư lệnh Nguyễn Thới Bưng

Dấu ấn một vị tướng vùng đất Nam Bộ

Sau ngày đất nước thống nhất, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng đảm nhiệm nhiều trọng trách: Tham mưu trưởng Quân khu 7, Phó Tư lệnh rồi Tư lệnh Quân khu 9, Tư lệnh Quân khu 7, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam các khóa VI, VII; đại biểu Quốc hội khóa VIII. Cũng trong thời gian này, ông không ngừng học tập, nghiên cứu và bảo vệ thành công Tiến sĩ Khoa học quân sự.

Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ phong cách giản dị, gần gũi, luôn dành tình cảm đặc biệt cho Tây Ninh – mảnh đất quê hương đã nuôi dưỡng chí khí người chiến sĩ. Trong những chuyến công tác, ông thường dừng lại ở Trảng Bàng, ghé thăm bà con, đồng đội cũ, lặng lẽ ôn lại những năm tháng Rừng Rong đầy máu lửa.

Những người từng công tác cùng ông vẫn nhớ mãi hình ảnh vị tướng tóc đã bạc nhưng vẫn đi xe Jeep ra thao trường, nói chuyện với chiến sĩ bằng giọng Nam Bộ mộc mạc, chân tình: “Làm tướng là phải thương lính. Có thương thì lính mới tin, mới đánh cho được.”

Người giữ lửa ký ức

Năm 1999, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng nghỉ hưu theo chế độ nhưng ông vẫn không rời xa quân đội. Ông dành phần lớn thời gian cho nghiên cứu, biên soạn lịch sử kháng chiến, đặc biệt là những công trình về Nam Kỳ khởi nghĩa, Nam Bộ kháng chiến, cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam.

Ông từng nói với đồng đội: “Nếu mình không ghi lại, mai sau lớp trẻ sẽ không còn hiểu được giá trị của những năm tháng đã qua.”

Ngày 22/1/2014, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng qua đời, hưởng thọ 87 tuổi. Hơn 50 năm hoạt động cách mạng, ông đã cống hiến trọn vẹn đời mình cho Tổ quốc. Đảng, Nhà nước trao tặng ông nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng Nhất, 5 Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Huân chương Angkor hạng Nhất của Nhà nước Campuchia, cùng Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.

Người con Tây Ninh mãi trong lòng đồng đội

Đêm giao thừa Tết Bính Tuất 1946, tại khu lõm rừng Rong thuộc xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, Tây Ninh, 27 thanh niên là các chiến sĩ cách mạng đã cắt máu ăn thề, tuyên thệ quyết tử trước bàn thờ Tổ quốc, thành lập tổ chức vũ trang lấy tên là Hội thề rừng Rong. Từ ngọn lửa cách mạng này, hàng chục ngàn thanh niên tỉnh Tây Ninh đã xung phong “lên đàng” tham gia kháng chiến chống Pháp.

Gắn bó đời binh nghiệp với chiến trường miền Nam, sau những cống hiến to lớn cho quân đội suốt hai cuộc chiến tranh và cả trong hòa bình, ông đã dành những năm cuối đời tham gia ban biên tập bộ Lịch sử Nam bộ kháng chiến - một công trình lịch sử rất nghiêm túc đã được biên soạn trong gần 20 năm bởi chính những người trong cuộc. Bộ sách được trao giải thưởng sử học Trần Văn Giàu năm 2011.

Trung tướng Nguyễn Thới Bưng mất lúc 5 giờ 30 phút, ngày 22 tháng 1 năm 2014, hưởng thọ 88 tuổi (sinh ngày 15 tháng 6 năm 1927). Linh cữu quàn tại nhà tang lễ Bộ Quốc phòng (số 5 Phạm Ngũ Lão, phường 3, quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh). Lễ viếng từ 7 giờ ngày 23 tháng 1 năm 2014. Lễ truy điệu: 6 giờ 30 phút, ngày 25 tháng 1 năm 2014. Động quan: 7 giờ ngày 25 tháng 1 năm 2014. An táng tại quê nhà Trảng Bàng, Tây Ninh.

Giờ đây, mỗi khi nhắc đến Trung tướng Nguyễn Thới Bưng, người dân An Tịnh (Trảng Bàng cũ) luôn tự hào về một người con trung hiếu, kiên trung, suốt đời cống hiến cho nước, cho dân.

Trong ngôi nhà của mình, những tấm ảnh cũ, những kỷ vật quân ngũ, những trang bản thảo viết dở của ông vẫn được con cháu gìn giữ cẩn thận – như minh chứng cho một cuộc đời tận hiến.

Ông ra đi, nhưng tấm gương của người chiến sĩ Rừng Rong năm xưa, vị tướng tài đức vẹn toàn của Quân đội Nhân dân Việt Nam, mãi là niềm tự hào, là ngọn lửa thôi thúc các thế hệ con em Tây Ninh noi theo.

Vừa qua, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Tham mưu Quân khu 7 tổ chức tọa đàm đề nghị truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân đối với Trung tướng Nguyễn Thới Bưng./.

Với tinh thần cách mạng cao, đầy nhiệt huyết luôn phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cao cả từ một Người con ưu tú của quê hương An Tịnh - vùng căn cứ cách mạng đấu tranh giành lại độc lập cho dân tộc, quê hương. Từ đó, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng được sự tin tưởng từ Chính ủy Quân khu 7, Bộ Quốc phòng được giao và giữ nhiều trọng trách qua các chức vụ, cụ thể:

Ông nhập ngũ 9/1945, là chiến sĩ, Tiểu đội phó, Tiểu đội trưởng bộ đội huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh

Năm 1947, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, lần lượt giữ các chức vụ Phó Tiểu đội trưởng, Tiểu đội trưởng, Trung đội trưởng, Đại đội 1, Chi đội 12.

Đến năm 1950, ông lần lượt giữ các chức vụ Tổ phó quân báo, Trung đoàn 312; Đại đội phó, Đại đội trưởng Đại đội 807. Đến năm 1954, lần lượt giữ các chức vụ: Huyện đội phó; Đại đội trưởng Đại đội độc lập Hóc Môn; Phó tiểu ban Tác huấn Tỉnh đội Gia Định, phụ trách lớp bổ túc cán bộ B và xã đội.

Đến năm 1956, là Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 5, Sư đoàn 330; Đảng ủy viên Tiểu đoàn; Trợ lý pháo binh, Phòng Tham mưu Sư đoàn 330.

Đến năm 1957, được cử đi học bộ binh cao cấp ở Trung Quốc, sau đó về làm trở lại là Trợ lý Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu.

Năm 1961, là Trợ lý tác chiến Lữ đoàn 338, rồi Trưởng ban Tác chiến Lữ đoàn.

Năm 1963, ông vào chiến trường B2 (miền Nam), là Trung đoàn phó – Tham mưu trưởng, rồi Trung đoàn trưởng Trung đoàn 5, Sư đoàn 5. Năm 1966 là Tham mưu phó Sư đoàn 5, rùi Tham mưu trưởng Sư đoàn 9. Đến năm 1967 là Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 9.

Năm 1972, ông là Trưởng phòng Tác chiến, Bộ chỉ huy Miền.

Giai đoạn 1974 - 1975, ông được cử đi học lớp Bổ túc quân sự cao cấp.

Năm 1975, ông là Phó Tư lệnh thành phố Sài Gòn – Gia Định, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Thành phố.

Từ 1976 đến 1979, ông làm Tham mưu trưởng rồi Phó Tư lệnh Quân khu 7; Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Quân khu.

Từ 1979 đến 1983, Phó Tư lệnh, Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng Quân khu 9.

Từ 1983 đến 1986 Tư lệnh Quân khu 9; Phó Bí thư Đảng ủy Quân khu.

Năm 1987, làm Tư lệnh Quân khu 7.

Năm 1989, được bổ nhiệm Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam

Năm 1992, được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, phụ trách công tác đối ngoại

Năm 1997, nghỉ hưu

Phong quân hàm: Thiếu tướng (1983); Trung tướng (1988)

Từng giữ nhiều cương vị qua các giai đoạn lịch sử Trung tướng Nguyễn Thới Bưng - đã dành trọn vẹn cả đời vì sự nghiệp đấu tranh chống thế lực thù địch của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ đã được Đảng và Nhà nước trao tặng bằng nhiều hình thức phần thưởng cao quý khác nhau qua các giai đoạn, cụ thể:

+ Huân chương Độc lập hạng Nhất,

+ Huân chương Quân công hạng Nhất,

+ Huân chương Chiến công hạng Nhất,

+ Huân chương Chiến thắng hạng Nhì,

+ Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất,

+ Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.

3. Những hình ảnh hoạt động cách mạng của Trung tướng Nguyễn Thới Bưng

Với cuộc đời cách mạng xuyên suốt không ngừng của Trung tướng Nguyễn Thới Bưng đã trải qua 87 tuổi đời, 72 tuổi đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, 67 tuổi Đảng vì sự nghiệp đấu tranh hào hùng, bất khuất, trung dũng, kiên cường anh dũng hi sinh vì độc lập, tự do, dân tộc xứng danh người con ưu tú quê hương An Tịnh lúc bấy giờ - khí phách “Hội thề Rừng Rong”./.