Trường Chinh - Nhân vật kiệt xuất với 3 lần được bầu làm Tổng Bí thư Đảng
Trường Chinh - Nhân vật kiệt xuất với 3 lần được bầu làm Tổng Bí thư Đảng
Tổng Bí thư Trường Chinh là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của cách mạng Việt Nam, có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Ông không chỉ là nhà chính trị, nhà lý luận xuất sắc mà còn là người học trò gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Trường Chinh tên thật là Đặng Xuân Khu, sinh ngày 9 tháng 2 năm 1907 ở làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Thủy, tỉnh Nam Định. Mất ngày 30 tháng 9 năm 1988 tại Hà Nội. Sinh ra trong một gia đình trí thức yêu nước ở một vùng quê giàu truyền thống lịch sử và văn hoá, truyền thống của quê hương và gia đình đã bồi đắp và hun đúc nên lý tưởng cách mạng của ông. Sau khi tìm hiểu “Đường Kách mệnh” và các tác phẩm khác của Nguyễn Ái Quốc, ông đã đến với chủ nghĩa Mác - Lê-nin; từ một người yêu nước ông trở thành người cộng sản.
Truyền thống gia đình, quê hương, đất nước đã góp phần hun đúc tình cảm, lý tưởng cách mạng ở Trường Chinh. Năm 1925, ông tham gia cuộc vận động đòi thực dân Pháp ân xá cho nhà yêu nước Phan Bội Châu; năm 1926, ông là một trong những người lãnh đạo cuộc bãi khóa ở Nam Định để đòi truy điệu nhà yêu nước Phan Chu Trinh. Sau cuộc bãi khóa, ông bị thực dân Pháp đuổi học. Năm 1927, ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, rồi chuyển lên Hà Nội học ở Trường Cao đẳng Thương mại. Năm 1929, ông tham gia cuộc vận động thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng ở Bắc Kỳ. Năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập, ông được chỉ định vào Ban cổ động và Tuyên truyền của Trung ương Đảng. Cuối năm 1930, ông bị đế quốc bắt và kết án 12 năm tù ở nhà lao Hỏa Lò và Sơn La. Nhưng đến cuối năm 1936, do thắng lợi của Mặt trận Nhân dân Pháp và do phong trào đấu tranh của nhân dân Việt Nam đòi quyền tự do, dân chủ và thả tù chính trị, Trường Chinh cùng nhiều đồng chí khác được trả lại tự do. Từ cuối năm 1936 đến năm 1939, ông hoạt động hợp pháp và nửa hợp pháp ở Hà Nội, là Ủy viên Xứ uỷ Bắc Kỳ và đại biểu của Đảng Cộng sản Đông Dương trong Ủy ban Mặt trận Dân chủ Bắc Kỳ.
Chiến tranh thế giới II nổ ra, đồng chí Trường Chinh chuyển vào hoạt động bí mật. Tại Hội nghị Trung ương 7 (khóa I) của Đảng tháng 11-1940, đồng chí Trường Chinh được cử vào Ban Chấp hành Trung ương.
Tại Hội nghị Trung ương 8 (khóa I) của Đảng tháng 5-1941, ông được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng kiêm Trưởng ban Tuyên huấn, Trưởng ban Công vận Trung ương, chủ bút báo “Cờ giải phóng” và “Tạp chí Cộng sản” cơ quan Trung ương của Đảng, Trưởng Ban Công vận Trung ương.
Tháng 2 năm 1943, ông bị tòa án binh của thực dân Pháp ở Hà Nội kết án tử hình vắng mặt. Ngày 9-3-1945, ông chủ trì Hội nghị Thường vụ Trung ương mở rộng ra Chỉ thị “Nhật, Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, chủ trương Tổng khởi nghĩa. Tháng 8-1945, ông được Hội nghị toàn quốc của Đảng cử phụ trách Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc. Năm 1951, tại Đại hội lần thứ II của Đảng, ông được tái cử vào Ban Chấp hành Trung ương, là Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đến tháng 10-1956. Năm 1958, ông làm Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước. Năm 1960, tại Đại hội lần thứ III của Đảng, ông được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương và Ủy viên Bộ Chính trị, phụ trách công tác Quốc hội và công tác tư tưởng của Đảng. Năm 1962, ông là Trưởng Ban nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương (1962 - 1982).
Năm 1976, tại Đại hội lần thứ IV của Đảng, ông được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (ở đại hội này, Đảng Lao động Việt Nam được đổi tên là Đảng Cộng sản Việt Nam), ông là Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương và Trưởng ban Lý luận Trung ương. Cũng năm 1976, ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban dự thảo Hiến pháp của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Năm 1981, ông được Quốc hội bầu làm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Năm 1982, tại Đại hội lần thứ V của Đảng, ông được bầu lại vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và là Ủy viên Bộ Chính trị. Tháng 7-1986, tại Hội nghị đặc biệt Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, ông được bầu lại làm Tổng Bí thư của Đảng. Tháng 12-1986, tại Đại hội toàn quốc lần thứ I của Đảng, ông được cử làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó Trưởng ban soạn thảo Cương lĩnh và Chiến lược kinh tế kiêm Trưởng Tiểu ban soạn thảo Cương lĩnh của Đảng. Ông là đại biểu Quốc hội khóa II (1960-1964), khóa III (1964 - 1971), khóa III (1971-1975), khóa V (1975-1976), khóa VI (1976-1981), khóa VII (1981-1987). Từ khóa II đến khóa VI, ông làm Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Do những cống hiến to lớn của ông đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và đối với sự nghiệp tăng cường đoàn kết quốc tế, ông đã được Đảng và Nhà nước ta tặng thưởng Huân chương Sao Vàng và nhiều huân chương khác.
Ngoài ra, Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết tặng ông Huân chương Lênin và Huân chương Cách mạng Tháng Mười; Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào tặng Huân chương 3 Vàng quốc gia; Nhà nước Cộng hòa nhân dân Campuchia tặng Huân chương Ăngco; Nhà nước Cộng hòa Cuba tặng Huân chương Hôxê Mácti; Nhà nước Cộng hòa dân chủ Đức tặng Huân chương Các Mác; Nhà nước Cộng hòa nhân dân Mông cổ tặng Huân chương Xukhê Bato; Nhà nước Cộng hòa nhân dân Hunggari tặng Huân chương Lá cờ đính kim cương; Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc tặng Huân chương Klement Gottwald.
Trường Chinh là một nhà lãnh đạo chính trị kiệt xuất, một nhà văn hóa lớn và nhà báo nổi tiếng của nước nhà trong thế kỷ XX. Ông cũng là một tấm gương sáng ngời của người chiến sĩ Cách mạng, một nhà lãnh đạo cộng sản với nhiều cống hiến cho Cách mạng. Đảng ta và dân tộc ta đã tôn vinh đồng chí là người học trò xuất sắc, người cộng sự đắc lực và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
