TỰ DO TRONG LÒNG ĐẤT
Nhiều người hay hỏi tôi, "thời hoa lửa" rốt cuộc là màu gì? Là màu đỏ tươi của lá cờ tung bay ngày chiến thắng, hay là màu lửa bùng lên từ những trận mưa bom? Với riêng tôi, qua từng trang sổ tay ghi chép lại những chuyến đi dọc miền Nam, màu hoa lửa của một thời gian lao mà anh dũng ấy lại mang hình hài của màu đất sét ngả xám—thứ đất Củ Chi cằn cỗi nhưng đã ôm trọn vào lòng những đứa con kiên trung nhất.
Và trong lòng mảnh đất ấy, câu chuyện về Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Khạ cứ dai dẳng bám lấy tâm trí tôi như một bản nhạc trầm hùng.
Anh Khạ sinh ra và lớn lên ngay tại Củ Chi. Ngày ấy, mảnh đất quê hương anh bị cày xới không biết bao nhiêu lần bởi bom đạn, pháo bầy. Người dân Củ Chi chẳng có vũ khí hiện đại, cũng chẳng có lá chắn thép nào che chở ngoài chính lòng yêu nước và sự thông minh vốn có. Anh Khạ cùng đồng đội đã chọn cách đánh mà kẻ thù hoảng sợ nhất: biến lòng đất thành chiến trường.
Tôi từng trò chuyện với những cựu chiến binh còn sống ở đường hầm. Họ kể, việc đào địa đạo không đơn thuần là việc cầm cuốc phay từng xẻng đất. Đào địa đạo là một nghệ thuật, là sự nhẫn nại đến kiệt cùng. Trong không gian chật hẹp chỉ vừa một người khum lưng, thiếu không khí, tối om và lúc nào cũng chực chờ sạt lở khi bom rơi phía trên, anh Khạ cùng các chiến sĩ dốc từng hơi thở để kéo từng túi đất ra ngoài. Đất đào ra phải mang giấu, ngụy trang thật khéo để máy bay trinh sát không phát hiện.
Nhưng đào hầm mới chỉ là một nửa câu chuyện. Cái làm nên tên tuổi của Nguyễn Văn Khạ và các chiến sĩ du kích Củ Chi chính là sự táo bạo. Từ những đường hầm tối om ấy, anh cùng đồng đội bất ngờ trồi lên mặt đất như những "bóng ma", tung một cú đánh chí mạng vào đồn bốt, đoàn xe cơ giới của địch rồi lại chui tọt xuống lòng đất trước sự ngơ ngác của đối phương.
Có những trận đánh, đối phương dùng xe bọc thép, trực tiếp đưa quân càn quét vào sâu trong hầm. Trong tình thế hiểm nghèo, anh Khạ đã bình tĩnh tổ chức đánh chặn, tận dụng từng ngóc ngách của địa đạo để gài mìn, phục kích, giằng co từng mét đất dưới lòng sâu. Người đàn ông ấy, với dáng người nhỏ nhắn của nông dân Nam Bộ, đã khiến cho những binh đoàn trang bị tận răng phải dội ngược ra ngoài trong hoảng loạn.
Đó chính là "thời hoa lửa" của dân tộc ta. Hoa lửa không chỉ tỏa sáng trên những chiến trường rộng lớn, mà nó bùng lên ngay trong bóng tối chật hẹp của lòng đất Củ Chi. Đó là thứ ánh sáng được đốt lên bằng tuổi trẻ, bằng lòng dũng cảm và niềm tin sắt đá rằng: dẫu có phải sống dưới lòng đất hàng tháng trời, con người ta vẫn luôn hướng về bầu trời tự do.
Hôm nay, nếu có dịp về lại Củ Chi, bước chân đi trên thảm cỏ xanh mướt che phủ những đường hầm năm xưa, thắp một nén hương nhớ về anh hùng Nguyễn Văn Khạ cùng biết bao chiến sĩ đã nằm lại, bạn sẽ hiểu vì sao mảnh đất này được phong tặng danh hiệu "Đất thép thành đồng". Câu chuyện của anh Khạ không phải là huyền thoại xa xôi, mà là một lát cắt chân thực, minh bạch của lịch sử—nơi những con người bình dị đã sống, chiến đấu và viết nên trang sử hào hùng nhất của dân tộc.
