Từ những năm tháng tuổi thơ đến cuộc đời người lính

Ông Lê Đình Ngân, sinh năm 1939, quê quán xã Thọ Ngọc, tỉnh Thanh Hóa. Tuổi thơ của ông gắn với những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh. Khi cuộc Toàn quốc kháng chiến bùng nổ cuối năm 1946, ông mới lên bảy tuổi, chưa thể cầm súng ra trận nhưng đã sớm cảm nhận được sự thiếu thốn, vất vả của quê hương trong những năm kháng chiến.

Khi ấy, làng quê sống trong cảnh vừa sản xuất vừa phục vụ kháng chiến. Người lớn lo việc đồng áng, đóng góp lương thực, thực phẩm; những đoàn người đi dân công, vận chuyển hàng hóa cho các chiến trường. Những câu chuyện về bộ đội, về những người đi xa không trở về thường được nhắc đến trong mỗi gia đình. Với cậu bé Lê Đình Ngân, đó là những ký ức đầu đời về một đất nước chưa có ngày bình yên.

Năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi, miền Bắc bước vào thời kỳ hòa bình, khôi phục và xây dựng. Nhưng đất nước vẫn tạm thời chia cắt. Lê Đình Ngân trưởng thành trong hoàn cảnh ấy, khi lớp thanh niên miền Bắc tiếp tục được động viên lên đường làm nhiệm vụ, còn cuộc đấu tranh thống nhất đất nước ngày càng gay go.

Đến tuổi thanh niên, ông khoác lên mình bộ quân phục. Những ngày đầu trong quân ngũ là những ngày rèn luyện nghiêm khắc. Từ tập bắn, tập điều lệnh, đào công sự đến những buổi hành quân dài với ba lô nặng trên vai, người lính phải học cách chịu đựng gian khổ và giữ vững kỷ luật. Có hôm trời nắng gắt, mồ hôi thấm ướt lưng áo; có đêm mưa xuống, đường trơn, đôi chân đau rát nhưng đội hình vẫn phải tiếp tục tiến về phía trước.

Những cuộc hành quân vào chiến trường thường diễn ra trong đêm. Người lính đi trong im lặng, chỉ nghe tiếng bước chân của đồng đội và tiếng ba lô va nhẹ vào nhau. Có đoạn phải vượt suối, có đoạn băng rừng, có lúc phải dừng lại thật lâu để tránh máy bay. Khi có lệnh tiếp tục, mọi người lại khoác ba lô lên vai. Một nắm cơm, bi đông nước và khẩu súng là những thứ gắn bó với người lính trên mỗi chặng đường.

Ra chiến trường, những điều đã được học trong huấn luyện trở thành kỹ năng để giữ mạng sống. Trước trận đánh, mỗi người kiểm tra lại vũ khí, đạn dược và vị trí của mình. Khi tiếng súng vang lên, đất đá tung lên, khói phủ kín trận địa. Người bị thương được đồng đội tìm cách đưa ra phía sau; những người còn lại tiếp tục bám vị trí. Trong những giờ phút ấy, tình đồng đội được thể hiện bằng những việc rất giản dị: một người san cho bạn ngụm nước, người khác mang giúp chiếc ba lô khi đồng đội đã kiệt sức.

Năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân diễn ra trên nhiều chiến trường. Đó là một giai đoạn chiến tranh đặc biệt căng thẳng, với những cuộc hành quân và chiến đấu kéo dài. Với những người lính thuộc thế hệ Lê Đình Ngân, chiến trường không chỉ có tiếng súng mà còn có những ngày thiếu lương thực, những đêm ngủ vội và nỗi nhớ quê nhà luôn thường trực.

Đến năm 1972, chiến tranh tiếp tục diễn ra ác liệt trên nhiều hướng. Miền Bắc cũng phải đối mặt với những đợt đánh phá bằng không quân. Người lính khi ấy vừa phải hoàn thành nhiệm vụ, vừa luôn trong trạng thái sẵn sàng trước những tình huống bất ngờ. Những ngày tháng ấy nối tiếp nhau bằng những chặng hành quân, những trận đánh và những lần chờ đợi tin tức từ quê nhà.

Sau Hiệp định Paris năm 1973, tiếng súng chưa lập tức dừng lại. Người lính vẫn tiếp tục ở vị trí của mình, chờ ngày đất nước thực sự hòa bình. Rồi mùa Xuân 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy diễn ra trên toàn miền Nam, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kết thúc thắng lợi, đất nước thống nhất.

Sau những năm tháng chiến tranh, trở về quê hương Thọ Ngọc, người lính Lê Đình Ngân mang theo những ký ức của một thời tuổi trẻ. Đó là những con đường hành quân trong đêm, những bữa cơm vội giữa chiến trường, những người đồng đội đã từng chia nhau từng ngụm nước và những phút giây sinh tử mà cả đời không thể quên.

Chiến tranh đã lùi xa. Những năm tháng gian khổ cũng trở thành ký ức. Nhưng đối với người lính, có những điều không cần kể thành lời. Chỉ một tiếng gọi đồng đội, một con đường đất, một bữa cơm quê hay một kỷ vật cũ cũng đủ làm sống lại cả một thời tuổi trẻ.