Tuổi 20 rực lửa trên Điểm cao biên giới

Sinh ra và lớn lên tại vùng đất cách mạng Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, chàng trai trẻ Nguyễn Duy Nhất lên đường nhập ngũ và trở thành y tá thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 8, bộ đội địa phương huyện Cao Lộc, tỉnh Cao Lạng (nay là Lạng Sơn). Sáng ngày 17 tháng 2 năm 1979, cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc bùng nổ. Quân địch dồn hỏa lực pháo binh bắn phá dữ dội và xua hàng toán bộ binh ồ ạt tấn công hòng đánh chiếm Điểm cao 499 (xã Xuất Lễ, huyện Cao Lộc). Trận địa chìm trong biển lửa, đất đá bị cày nát, tiếng hỏa lực nổ vang trời, Đại đội 2 bị thương vong nặng nề. Giữa khói đạn mù mịt, người y tá mảnh khảnh nặng chưa đầy 50kg ấy đã thể hiện một bản lĩnh kiên cường. Bất chấp nguy hiểm, ông liên tục bò qua các đoạn hào rách nát để băng bó, cõng và dìu từng thương binh, liệt sĩ vượt qua vòng ngoài về tuyến sau an toàn.

Trưa cùng ngày, trước sức ép hỏa lực áp đảo của địch, đơn vị cạn kiệt đạn dược buộc phải rút lui. Nhìn thấy quân địch đang bám riết truy đuổi đồng đội, y tá Nguyễn Duy Nhất đã đưa ra một quyết định táo bạo: Xung phong quay trở lại trận địa một mình để chốt chặn. Ông gom nhặt lại tất cả các loại súng còn đạn của những đồng đội đã hy sinh và thương vong để lại. Chỉ với cơ số đạn nhặt được và 2 quả lựu đạn cuối cùng, Nguyễn Duy Nhất đơn độc một mình luân chuyển qua các vị trí, bắn trả quyết liệt. Sự linh hoạt và dũng cảm của ông khiến kẻ địch lầm tưởng lực lượng ta tại chốt vẫn còn rất đông nên không dám ồ ạt tiến lên. Chỉ trong ngày 17/2 ấy, một mình người y tá kiên trung đã tiêu diệt 30 tên địch, bẻ gãy các đợt càn quét, bảo toàn lực lượng rút lui an toàn và bảo vệ vững chắc trận địa trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc. Với chiến công phi thường này, ngày 20/12/1979, Hạ sĩ Nguyễn Duy Nhất vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi vừa tròn 20 tuổi.

Sau chiến tranh, người anh hùng trẻ tuổi tiếp tục học quân y rồi chuyển ngành xuất ngũ. Ông lập gia đình với một nữ chiến sĩ thông tin và định cư tại ngõ đường Bến Oánh, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên. Rời xa ánh hào quang chiến tích, ông trở về với cuộc sống đời thường đầy vất vả, lo toan. Giống như bao người lao động bình dị khác, để nuôi sống gia đình, người anh hùng năm xưa hằng ngày cần mẫn, chịu thương chịu khó mưu sinh bằng nghề chạy xe ôm. Khách đi xe dẫu có trò chuyện cũng chẳng ai ngờ người đàn ông nhỏ nhắn, hiền lành đang chở mình lại là một anh hùng từng một mình đẩy lùi cả đại đội giặc nơi biên giới năm nào. Đầu năm 2004, một vụ tai nạn giao thông định mệnh đã xảy ra khi ông đang chở khách xe ôm từ quê nhà Võ Nhai đi Lạng Sơn. Anh hùng Nguyễn Duy Nhất ra đi mãi mãi ở tuổi 45, nằm xuống đúng trên mảnh đất Cao Lộc – nơi ông từng hiến dâng cả tuổi thanh xuân rực rỡ nhất để bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc. Chiến tranh đã lùi xa, người anh hùng y tá ngày ấy đã yên nghỉ, nhưng câu chuyện về lòng quả cảm vô song trên trận địa cùng cuộc sống vất vả mà thanh cao giữa đời thường của ông vẫn mãi là niềm tự hào sâu sắc của người dân Thái Nguyên.