Văn Tiến Dũng – Từ vị Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh đến Bộ trưởng Bộ Quốc phòng

Sau ngày 30/4/1975, đất nước thống nhất nhưng nhiệm vụ của Quân đội nhân dân Việt Nam chưa dừng lại. Từ một quân đội vừa trải qua cuộc chiến tranh kéo dài, quân đội phải chuyển sang nhiệm vụ mới: xây dựng lực lượng, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện hòa bình nhưng còn nhiều thách thức.

Với Văn Tiến Dũng, người vừa trực tiếp giữ cương vị Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, chặng đường mới tiếp tục gắn với những nhiệm vụ ở cấp chiến lược. Ông vẫn đảm nhiệm cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam đến năm 1978, đồng thời tham gia lãnh đạo, chỉ đạo những nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong giai đoạn đất nước vừa thống nhất.

Sau năm 1975, tình hình an ninh, quốc phòng của đất nước xuất hiện những vấn đề mới, trong đó có nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam và thực hiện nghĩa vụ quốc tế. Văn Tiến Dũng cùng tập thể Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng tham gia lãnh đạo, chỉ đạo các lực lượng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia.

Tháng 5/1978, Văn Tiến Dũng được Bộ Chính trị giao nhiệm vụ Phó Bí thư thứ nhất Quân ủy Trung ương. Đây là bước chuyển quan trọng trong quá trình công tác của ông: từ một vị Tổng Tham mưu trưởng trực tiếp gắn với các chiến dịch lớn của hai cuộc kháng chiến sang người tham gia lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng trong thời kỳ đất nước thống nhất.

Đến tháng 2/1980, Văn Tiến Dũng được Chủ tịch nước bổ nhiệm giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông đảm nhiệm cương vị này đến năm 1986. Từ đây, trọng tâm công việc không còn là chỉ huy một chiến dịch cụ thể mà là tổ chức, xây dựng và củng cố toàn bộ nền quốc phòng trong một giai đoạn mới.

Trên cương vị Bộ trưởng, Văn Tiến Dũng cùng Quân ủy Trung ương và lãnh đạo Bộ Quốc phòng tham mưu xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, củng cố lực lượng vũ trang và nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu. Quân đội được định hướng xây dựng theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, đồng thời chú trọng nâng cao khả năng phòng thủ đất nước.

Trong những năm này, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo cũng được quan tâm. Văn Tiến Dũng cùng Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng chú trọng xây dựng các lực lượng Hải quân, Không quân, Biên phòng và các lực lượng làm nhiệm vụ trên biển, gắn xây dựng lực lượng với bảo vệ chủ quyền và quyền chủ quyền quốc gia.

Từ 1985 đến 1986, ông giữ cương vị Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương. Như vậy, từ người Tổng Tham mưu trưởng trong những năm chiến tranh, đến vị Tư lệnh của trận quyết chiến cuối cùng tại Sài Gòn, Văn Tiến Dũng tiếp tục đảm nhiệm những vị trí cao trong quân đội ở thời kỳ xây dựng và bảo vệ đất nước sau thống nhất.

Chặng đường từ Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975 đến Bộ trưởng Bộ Quốc phòng giai đoạn 1980–1986 là một giai đoạn khác trong cuộc đời quân sự của Văn Tiến Dũng. Nếu trước đó ông gắn với những chiến dịch quyết định vận mệnh chiến tranh, thì sau ngày đất nước thống nhất, nhiệm vụ đặt ra là xây dựng một quân đội phù hợp với yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.