Về một người Đội viên Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân

Đầu năm 1943, Chợ Rã và Ngân Sơn được thực dân Pháp liệt vào danh sách “Trung tâm huấn luyện Việt Minh”. Con đường "Nam tiến" đi qua đây bị phong toả gắt gao và nhân dân bị khủng bố nặng nề. Gia đình Hoàng Văn Lường là một cơ sở bí mật, người anh của ông là Hoàng Thanh Bảo, là thành viên của tổ chức Việt Minh liên xã. Một ngày đầu tháng 4-1944, trong khi đồng chí Xích Thắng cùng một số cán bộ đang ẩn náu hoạt động trong nhà của Hoàng Văn Lường thì bị bọn phản bội đưa quân Pháp đến bao vây. Đồng chí Xích Thắng chạy thoát, một số đồng chí khác bị địch bắn chết. Trong bối cảnh đó, ba bố con Hoàng Văn Lường phải bỏ nhà lánh vào rừng; Hoàng Văn Lường bắt đầu đi theo cách mạng từ đó.
Sau một thời gian “mai danh, ẩn tích” bí mật hoạt động, tích cực tham gia củng cố và xây dựng cơ sở, tháng 5-1944, Hoàng Văn Lường chính thức gia nhập tổ xung phong Nam tiến của huyện Ngân Sơn.
Khi Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập, Hoàng Văn Lường là một trong ba đại diện của các tổ chức vũ trang huyện Ngân Sơn có mặt trong buổi lễ tuyên thệ của Đội chiều ngày 22-12-1944 tại khu rừng Trần Hưng Đạo.
Sau khi tham gia các trận đánh Phai Khắt, Nà Ngần và Đồng Mu, Hoàng Văn Lường trở về tiếp tục hoạt động vũ trang tuyên truyền ở Ngân Sơn. Tháng 11-1945, thì ông Hoàng Văn Lường rời quân ngũ trở về quê. Thu đông năm 1947, quân Pháp đánh lên Việt Bắc, qua sự giới thiệu của đồng chí Dương Mạc Thạch, Hoàng Văn Lường được gọi ra làm liên lạc cho Ủy ban Kháng chiến hành chính tỉnh Bắc Kạn.
Tháng 2-1951, ông về nghỉ ở xóm Khuổi Lặng, xã Huyền Tụng, huyện Bạch Thông.
Trong kháng chiến chống Mỹ, ông Hoàng Văn Lường nhiều năm làm tiểu đội trưởng dân quân của xã và được kết nạp vào Đảng ngày 10-6-1966. ông có năm người con, trong đó có một con là liệt sĩ; ông đã được tặng thưởng: Bằng có công với nước; Huân chương Kháng chiến chống Pháp. Ông mất năm 1996 do tuổi cao sức yếu.