VỊ DANH TƯỚNG VÀ BÀI THƠ THẦN TRÊN SÔNG NHƯ NGUYỆT

Trong lịch sử quân sự Việt Nam thời phong kiến, Thái úy Lý Thường Kiệt nổi lên như một nhà chiến lược thiên tài với tư duy quân sự đi trước thời đại. Đối mặt với âm mưu xâm lược của nhà Tống vào thế kỷ 11, ông đã đưa ra một quyết sách táo bạo vô tiền khoáng hậu: "Tiên phát chế nhân" — chủ động đem quân đánh thẳng vào các căn cứ hậu cần của địch trên đất Tống để phá tan sự chuẩn bị của chúng rồi rút về lập phòng tuyến phòng thủ.

Trận chiến quyết định diễn ra bên dòng sông Như Nguyệt (sông Cầu). Khi đại quân Tống bị chặn đứng trước phòng tuyến kiên cố của ta và bắt đầu mệt mỏi, suy giảm ý chí, Lý Thường Kiệt đã cho người bí mật vào đền thờ bên sông, giả làm tiếng thần linh đọc vang bài thơ Nam quốc sơn hà giữa đêm khuya thanh vắng.

"Nam quốc sơn hà Nam đế cư / Tiệt nhiên định phận tại thiên thư / Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm / Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư."

Bài thơ thần như một luồng sức mạnh tâm linh mãnh liệt, thổi bùng ý chí chiến đấu bách chiến bách thắng của quân dân nhà Lý, đồng thời làm hoảng loạn tinh thần quân xâm lược. Ngay sau đó, ông tung quân mở cuộc tổng phản công oanh liệt, quét sạch quân Tống ra khỏi bờ cõi. Bài thơ ấy đã đi vào lịch sử như bản Tuyên ngôn Độc lập đầu tiên của dân tộc, khẳng định chủ quyền bất khả xâm phạm của nước Nam.