Vị tướng trí dũng song toàn
Tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1945, trải qua nhiều vị trí công tác, Thiếu tướng Hoàng Đan đã dành trọn cuộc đời mình cho binh nghiệp.
Nhận xét về Thiếu tướng Hoàng Đan, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo từng viết: "Tướng Hoàng Đan là một tướng chiến trận. Nơi nào có cuộc chiến ác liệt nhất là có mặt tướng Hoàng Đan. Ông chiến đấu dũng cảm và chỉ huy có mưu trí”.
Thiếu tướng Hoàng Đan sinh năm 1928, tại xã Nghi Thuận, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An (nay là xã Trung Lộc, tỉnh Nghệ An). Tham gia cách mạng từ sớm, năm 1946 ông nhập ngũ, sau đó kinh qua nhiều chức vụ khác nhau trên chiến trường.
Cuộc đời quân ngũ của ông gắn liền với những năm tháng chiến tranh ác liệt từ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, cứu nước đến chiến tranh biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc. Ở cương vị nào, trên chiến trường nào, tướng Hoàng Đan cũng được biết đến là người chỉ huy trí dũng song toàn. Ông được đồng chí, đồng đội yêu thương, cảm phục bởi dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Ông được nhắc đến như một vị tướng của trận mạc, không ngại gian khó tới tận chiến trường thực địa để trinh sát, chỉ đạo trực tiếp các đơn vị chiến đấu. Đặc biệt, ngay khi trở thành sĩ quan cao cấp, Thiếu tướng Hoàng Đan vẫn giữ lối làm việc kỷ luật khi luôn xông pha, không ngại hiểm nguy. Ông luôn trăn trở, tìm tòi cách đánh mới, làm sao để tổn thất ít nhất về quân số, về cơ sở vật chất tại các thành phố, làng mạc.
Trong một cuộc phỏng vấn với báo chí, ông Hoàng Nam Tiến, con trai của Thiếu tướng Hoàng Đan từng chia sẻ: “Là người chỉ huy trong Quân đội, ba tôi hiểu mình phải thực hiện tốt nhất nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước, Bác Hồ giao cho. Nếu chỉ dũng cảm, chỉ kiên quyết chấp hành mệnh lệnh chiến đấu và chiến thắng là không đủ, mà cần phải mưu trí, thông minh, am hiểu nghệ thuật chiến tranh, am hiểu khoa học kỹ thuật, làm sao chiến thắng nhưng đổ máu, hy sinh thấp nhất. Một người lính có thể là người con, người em, người anh, và thậm chí là người cha của một gia đình. Vì thế, chúng ta không thể nói trận đánh nào đó có tổn thất nhỏ, bởi mỗi người lính ngã xuống là tổn thất không thể bù đắp đối với gia đình...”.
Trái tim ấm nóng cùng chuyện tình đẹp
Không chỉ được biết đến là vị tướng tài, Thiếu tướng Hoàng Đan còn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi chuyện tình đẹp với người vợ tào khang-bà Nguyễn Thị An Vinh.
Những bức thư của ông gửi cho vợ trong suốt nhiều năm xa cách đã được người con trai thứ của ông là ông Hoàng Nam Tiến lưu giữ, xuất bản thành cuốn sách "Thư cho em".
