VÕ THỊ TẦN – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG Ở NGÃ BA ĐỒNG LỘC

Sinh ra tại Hà Tĩnh, Võ Thị Tần tham gia lực lượng thanh niên xung phong khi tuổi đời còn rất trẻ. Năm 1968, chị là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 4, Đại đội 552 thanh niên xung phong, làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc – một trong những địa điểm giao thông chiến lược và cũng là một trong những tọa độ bị đánh phá ác liệt trong chiến tranh.

Công việc của các chị tưởng như rất giản dị: san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm cho những đoàn xe vượt qua trọng điểm và giữ cho mạch giao thông không bị đứt gãy.

Nhưng phía sau những công việc ấy là hiểm nguy luôn cận kề.

Bom đạn có thể trút xuống bất cứ lúc nào. Những con đường vừa được san lấp có thể lại bị phá hỏng chỉ sau một đợt oanh kích. Thế nhưng, sau mỗi trận bom, những cô gái lại bước ra khỏi nơi trú ẩn, tiếp tục cầm cuốc, cầm xẻng, san đất và lấp hố.

Đường bị bom phá thì họ sửa đường.
Hố bom xuất hiện thì họ lấp hố.
Mạch giao thông bị đe dọa thì họ lại đứng lên giữ đường.

Là người đội trưởng, Võ Thị Tần không chỉ hoàn thành phần việc của mình. Chị còn là người động viên, nhắc nhở và cùng đồng đội vượt qua những giờ phút căng thẳng nhất. Chị hiểu rõ sự nguy hiểm mà cả tiểu đội đang phải đối mặt, nhưng cũng hiểu rằng phía sau con đường này là những đoàn xe đang hướng ra tiền tuyến, là hàng hóa, vũ khí và sức người từ hậu phương chi viện cho chiến trường.

Vì thế, họ không thể bỏ vị trí.

Ngày 24 tháng 7 năm 1968, một trận bom đã cướp đi sinh mạng của cả mười cô gái trong Tiểu đội 4. Võ Thị Tần cùng chín đồng đội mãi mãi nằm lại dưới lòng đất Đồng Lộc.

Mười cô gái.

Mười tuổi xuân.

Mười cuộc đời đang ở phía trước.

Điều khiến câu chuyện về Võ Thị Tần và chín đồng đội trở nên day dứt không chỉ nằm ở sự hy sinh, mà còn ở tuổi đời của họ. Những cô gái ấy đang ở những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời. Họ có gia đình để nhớ, có người thân mong đợi, có những dự định còn dang dở và những ước mơ chưa kịp gọi thành tên.

Nhưng chiến tranh đã khiến những ước mơ ấy dừng lại giữa tuổi thanh xuân.

Các chị đã không có cơ hội trở về quê hương, không có một cuộc sống bình thường như bao người khác. Nhưng sự hy sinh ấy đã khiến tuổi trẻ của họ trở thành một phần không thể tách rời của lịch sử Đồng Lộc.

Ngày nay, khi đến Ngã ba Đồng Lộc, người ta vẫn nhắc đến mười cô gái năm xưa với lòng biết ơn và xúc động. Hình ảnh Võ Thị Tần – người đội trưởng trẻ tuổi – trở thành biểu tượng cho những nữ thanh niên xung phong đã sống và chiến đấu bằng tất cả sức trẻ của mình.

Chị không trở về.

Nhưng tuổi xuân của chị vẫn ở lại nơi này.

Ở lại trong những con đường Đồng Lộc.
Ở lại trong ký ức của quê hương.
Và ở lại trong lịch sử của một thế hệ đã lựa chọn đứng giữa bom đạn để giữ cho con đường ra tiền tuyến không bị ngắt quãng.

Có những người đi qua chiến tranh rồi trở về kể lại câu chuyện của mình.

Cũng có những người mãi mãi không thể trở về.

Võ Thị Tần và chín đồng đội thuộc về thế hệ thứ hai.

Họ đã gửi lại tuổi hai mươi cho đất nước, để hôm nay những con đường được bình yên, những thế hệ sau có thể lớn lên mà không phải nghe tiếng bom trên quê hương.

Và có lẽ, đó chính là điều khiến cái tên Võ Thị Tần vẫn còn được nhắc đến sau hàng chục năm: không chỉ bởi chị đã hy sinh, mà bởi chị đã sống một tuổi trẻ có lý tưởng, có trách nhiệm và có sự lựa chọn mà cả cuộc đời sau này của đất nước không thể nào quên.

Mười cô gái Đồng Lộc đã nằm lại nơi đây, nhưng tuổi trẻ của họ không mất đi. Nó hóa thành một phần ký ức của Hà Tĩnh – một ký ức về lòng dũng cảm, về sự hy sinh và về một thế hệ đã sống trọn vẹn cho Tổ quốc.