Vũ Thị Vận - Bà Mẹ VNAH
Một vùng quê yên ả bên sông Văn Úc có tên gọi gợi lên khí phách hào hùng - đó là Hùng Thắng, xã ven biển huyện Tiên Lãng. Nơi ấy có số lượng nhiều nhất thành phố Hải Phòng - 30 mẹ được phong tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Đó là niềm tự hào của hôm qua, hôm nay và mãi mãi về sau. Mẹ Vũ Thị Vận năm nay 84 tuổi, ở thôn Chử Khê là một trong số 30 bà mẹ ấy. Ngôi nhà mẹ đang ở là nhà tình nghĩa do địa phương xây tặng nằm bên trục đường làng. Vâng, gia đình mẹ hai thế hệ đã có ba Bà mẹ Việt Nam anh hùng gồm: mẹ chồng, mẹ kế và mẹ Vũ Thị Vận. Bàn tay mẹ run run thắp nén nhang trên bàn thờ tổ tiên, hương trầm thơm ngát, gợi nhớ. Biết chúng tôi đến thăm, có hai người em của mẹ cũng đến. Đỡ chén trà thơm của hoa hòe vườn nhà, mẹ Vận chậm rãi kể: mẹ chồng - cụ Hoàng Thị Pháy - sinh được một người con trai, là ông Vũ Văn Bân. Ông Bân xây dựng gia đình với mẹ Vận. Hai ông bà sinh được cậu con, đặt tên là Vũ Văn Hải. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, ông Bân tham gia hoạt động và là cán bộ xã Hùng Thắng. Năm 1950, địch càn lớn vào làng Chử Khê, ông Bân cùng đồng đội kiên cường đánh trả và đã hy sinh anh dũng. Anh Vũ Văn Hải đã khôn lớn. Noi gương cha, cuối năm 1953, anh xung phong vào bộ đội chủ lực, tham gia chiến đấu nhiều trận ở Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Hải Dương… Tại vùng Ý Yên (Nam Định), anh Hải chiến đấu dũng cảm và đã hy sinh. Anh ngã xuống vào tháng 6-1954, khi cuộc kháng chiến chống xâm lược của nhân dân ta đang tiến gần đến thắng lợi. Cụ bà Phạm Thị Bút, mẹ kế ông Vũ Văn Bân, sinh được ba người con trai là Vũ Văn Thấm, Vũ Văn Sam và Vũ Văn Năm. Người con cả Vũ Văn Thấm vào du kích xã năm 1950. Tháng 8-1953, địch mở trận càn Cờ lốt đánh vào Tiên Lãng. Anh Thấm đã cùng đồng đội chiến đấu anh dũng chặn địch càn quét làng Chử Khê và anh đã ngã xuống trên mảnh đất quê nhà. Người con trai thứ hai Vũ Văn Sam cũng xung phong vào bộ đội. Ngày 16-7-1948, anh Sam đã hy sinh khi tham gia đánh địch ở Kiến An. Cuối năm 1953, người con trai thứ ba của cụ là anh Vũ Văn Năm cũng xung phong nhập ngũ. Đầu năm 1954, anh đã hy sinh trong trận đánh vào thị xã Kiến An. Trong chín năm kháng chiến chống Pháp, gia đình mẹ Vận đã cống hiến 5 người thân cho sự nghiệp chiến đấu giải phóng dân tộc, giải phóng quê hương. Bản thân mẹ Vận cũng tham gia kháng chiến, đào hầm bí mật, nuôi giấu cán bộ. Hòa bình lập lại, dù còn trẻ nhưng mẹ Vận không “đi bước nữa”, mà ở vậy thờ cúng tổ tiên, chồng con… Mẹ tham gia ban chấp hành Hội phụ nữ xã, hăng hái vận động nhân dân trong thôn xóm thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, xây dựng nếp sống văn hóa mới, xây dựng quê hương Hùng Thắng. Với những đóng góp to lớn, mẹ Vận được Chính phủ tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng ba. Tháng 12-1994, vinh dự lớn đến với gia đình và bản thân mẹ: cụ Hoàng Thị Pháy, cụ Phạm Thị Bút và mẹ Vận được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”. Kể lại chuyện cũ, một lần nữa, những giọt nước mắt lại lăn dài trên hai gò má mẹ. Mẹ nói: những năm tháng chiến tranh ác liệt, mẹ khóc khi được tin chồng và các con hy sinh. Nỗi đau mất mát đến dồn dập quá, còn hôm nay ngoài nỗi nhớ thương những người đã khuất, mẹ còn khóc vì xúc động bởi được sống trong sự đùm bọc yêu thương của con cháu, họ hàng, bà con làng xóm, của đoàn thể và chính quyền địa phương. Mẹ Vận ngừng kể, chúng tôi bồi hồi xúc động. Mảnh đất Hùng Thắng kiên cường đã sinh ra mẹ Vận và nhiều mẹ khác đã lặng lẽ hy sinh cuộc đời mình cho nền độc lập dân tộc. Như dòng Văn Úc đỏ nặng phù sa, bao đời nhẫn nại tươi mát, các mẹ đã vun đắp cho sự sống quê hương Tiên Lãng - Hùng Thắng thân yêu.
