Vua Trần Thái Tông.

Trần Cảnh lên ngôi vua khi mới 8 tuổi, đánh dấu sự khởi đầu của vương triều Trần rực rỡ. Ông không chỉ là một vị vua giỏi trị nước, am hiểu Phật pháp, mà còn là một chiến binh thực thụ khi đất nước lâm nguy. Năm 1258, đạo quân Nguyên Mông do tướng Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy, mang theo 3 vạn kỵ binh khét tiếng tàn bạo, ồ ạt tràn qua biên giới xâm lược Đại Việt. Đây là đội quân đã từng san phẳng cả châu Âu và châu Á, chưa từng biết đến mùi thất bại.

Thay vì ngồi ở kinh thành chờ tin tức, Vua Trần Thái Tông đã mặc áo giáp, tự mình cầm quân lên thẳng tuyến đầu để nghênh chiến. Ngày 17 tháng 1 năm 1258, trận huyết chiến diễn ra tại Bình Lệ Nguyên (nay thuộc Vĩnh Phúc). Quân Nguyên sử dụng kỵ binh bắn tên như mưa, hỏa lực vô cùng ác liệt. Quân đội nhà Trần tuy dũng cảm nhưng do chưa quen với chiến thuật của kỵ binh Mông Cổ nên chịu nhiều thương vong, trận địa có nguy cơ vỡ nát.

Giữa lúc ngàn cân treo sợi tóc, Vua Trần Thái Tông vẫn kiên quyết đứng trụ tại trận tiền, cưỡi ngựa tả xung hữu đột, vung gươm đốc chiến. Tướng Lê Phụ Trần thấy vua quá liều mình, liền phi ngựa đến nắm lấy dây cương ngựa của vua, khẩn thiết can ngăn: "Nay bệ hạ là bậc chí tôn, nếu chẳng may có mệnh hệ nào thì xã tắc sẽ ra sao? Xin bệ hạ hãy lui quân để bảo toàn lực lượng, chờ ngày phản công!".

Vua Trần Thái Tông ban đầu không chịu rút, muốn tử chiến. Nhưng sau khi suy xét thiệt hơn, nhận thấy không thể dùng sức địch lại kỵ binh đang độ hung hãn, ông đã nghe lời Lê Phụ Trần, hạ lệnh lui quân chiến thuật. Cuộc rút lui bảo toàn được lực lượng chủ lực. Vài ngày sau, khi quân Mông Cổ vào Thăng Long không có lương thực, mệt mỏi rệu rã, Vua Trần Thái Tông đã tổ chức đòn phản công sấm sét tại Đông Bộ Đầu, đánh tan tác đạo quân bách chiến bách thắng, bảo vệ vững chắc bờ cõi.

III. CẢM NHẬN CỦA TÁC GIẢ

Trần Thái Tông là vị Hoàng đế mở đầu cho hào khí Đông A – hào khí của những người sẵn sàng xả thân vì nước. Hình ảnh một vị vua trực tiếp ra trận, xông pha hòn tên mũi đạn cùng binh lính thể hiện tinh thần trách nhiệm vĩ đại với sơn hà xã tắc. Đồng thời, việc ông biết lắng nghe lời can gián của bề tôi để lui quân đúng lúc cho thấy sự sáng suốt, không hiếu thắng mù quáng. Đó là bài học quý giá về sự dũng cảm đi kèm với trí tuệ mà tôi luôn muốn truyền tải đến các thế hệ học trò.