Vượt qua mưa bom, bão đạn
Ở tuổi 93 nhưng cụ Nguyễn Tiến Năng, nguyên đội trưởng Đội TNXP 34, đơn vị trực tiếp phục vụ Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ vẫn còn rất minh mẫn. Ký ức hào hùng về những ngày thanh niên sôi nổi trên các công trường, chiến hào đầy mưa bom, bão đạn vẫn in dấu đậm nét trong mỗi câu chuyện kể của cụ.
Cụ Nguyễn Tiến Năng, nguyên đội trưởng Đội TNXP 34. Ảnh: Lưu Trinh
Cụ Năng kể, ngày 6/12/1953, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, Đoàn TNXP T.Ư được giao nhiệm vụ tập trung toàn lực lượng phục vụ Chiến dịch: Đội 36 (2.500 cán bộ, hội viên) phục vụ, bảo vệ các cơ quan T.Ư ở An toàn khu Việt Bắc; đội 38, 42 làm nhiệm vụ cơ động phục vụ Chiến dịch trên địa bàn Chiến khu Việt Bắc và các Chiến dịch khi có yêu cầu; đội 34, 40, với trên 16 vạn cán bộ, đội viên làm nhiệm vụ tải lương thực, vũ khí, đảm bảo giao thông thông suốt các tuyến đường 6, 41, trên các tọa độ lửa như: Đèo Pha Đin, Ngã ba Cò Nòi, Cầu Tà Vài…
Cụ Năng lúc đó là chàng trai mới 26 tuổi đảm trách nhiệm vụ đội phó rồi đội trưởng Đội 34. Chiến dịch Điện Biên Phủ là một cuộc chiến rất gian lao, ác liệt. Vì thế, đội TNXP cũng có sự thay đổi về lực lượng. Nếu như ở các chiến dịch trước có cả nữ thì đến Chiến dịch Điện Biên Phủ chỉ có nam TNXP.
Phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ, lực lượng TNXP thực hiện hàng trăm phần việc, trong đó, việc chủ yếu là đảm bảo giao thông thông suốt, bất kể tình huống như thế nào, nắng hay mưa, đêm hay ngày nhằm đảm bảo đường thông suốt để vận chuyển ra mặt trận vũ khí, lương thực, thực phẩm…
Thực dân Pháp biết chuyện đó nên quyết tập trung đánh phá, ngăn chặn đường giao thông của chúng ta. Đường lên Điện Biên Phủ độc đạo, tức là từ khu IV lên, Việt Bắc sang đều phải qua Cò Nòi, rồi lên đèo Pha Đin.
Thực dân Pháp cho rằng, nếu tập trung đánh quyết liệt, đặc biệt là những tháng mưa có thể ngăn chặn sự vận chuyển của chúng ta, bộ đội sẽ không đủ sức, vũ khí, lương thực để chiến đấu. Biết mưu đồ của Pháp, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - người trực tiếp chỉ huy mặt trận đã gửi thư cho TNXP, rằng: Địch sẽ đánh phá ác liệt nhất trong mùa mưa và TNXP phải đảm bảo bằng được sự lưu thông liên tục.
Đại tướng nói rằng: Tôi tin TNXP sẽ làm được và chắc chắn sẽ làm được và thực tế đúng là TNXP đã đáp ứng được yêu cầu đó, đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đặc biệt là ngã ba Cò Nòi. Ngã ba Cò Nòi là nơi diễn ra những trận đánh ác liệt, kinh khủng nhất. Trung bình mỗi ngày, Pháp ném xuống nơi đây 70 tấn bom nhưng TNXP vẫn hiên ngang bám trụ. Cứ mỗi lần giặc ngưng đánh lại ùa lên, người cào, người cuốc san lấp hố bom, phá những quả bom nổ chậm… cho đường thông suốt.
Tại đây, đã xuất hiện những chiến sĩ TNXP phá bom nổ chậm nổi tiếng thông minh, gan dạ như: Cao Xuân Thọ, Trần Cam, Nguyễn Tiến Thụ. Có lần đồng chí Nguyễn Tiến Thụ đã xung phong tháo thử bom bươm bướm (một loại bom mới lúc đó) bằng cách nấp dưới hố cá nhân, giơ hai tay lên tháo bom với suy nghĩ, nếu bom nổ thì chỉ mất 2 tay, người còn sống, còn làm việc được.
