XÃ TÂN HỘI (252) - LIỆT SĨ HUỲNH THỊ HƯỜNG

Huỳnh Thị Hường, tên thường gọi là Má Hai, sinh năm 1920, tại xã Hiền Lương, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Bà sinh ra trong một gia đình nghèo, giàu lòng yêu nước. Năm 17 tuổi, bà bắt đầu tham gia cách mạng. Năm 19 tuổi, bà làm giao liên cho cán bộ cách mạng ở Phan Rang – Tháp Chàm (Ninh Thuận), móc nối với các cơ sở cách mạng ở Phú Yên, Quảng Nam, Quảng Ngãi. Sau khi kết hôn, bà chuyển ra sống và hoạt động cách mạng ở xã Tịnh Hà (huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi).

Từ năm 1950 đến năm 1954, bà được tổ chức phân công phụ trách Hội Phụ nữ kháng chiến xã Sơn Đông (Sơn Hà, Quảng Ngãi). Hiệp định Giơnevơ về Đông Dương năm 1954, bà ở lại nuôi con nhỏ để chồng đi tập kết ra miền Bắc.Đến năm 1958, để tránh sa lưới kẻ thù, bà đưa con vào NinhThuận, Bình Thuận, rồi lên định cư tại thị xã Buôn Ma Thuột.

Đến năm 1964, khi chuyển vào sống ở Khuê Ngọc Điền thuộc quận Phước An, bà đã móc nối với cơ sở của ta và hăng hái hoạt động cách mạng. Theo yêu cầu của tổ chức, bà tiếp tục hành nghề buôn bán nhằm qua mắt địch khi ra vào thị xã Buôn Ma Thuột. Nhiệm vụ của bà là thu mua nông sản ở các dinh điền, mang vào bán ở chợ Buôn Ma Thuột, sau đó lại mua các loại hàng hoá thiết yếu vận chuyển ra các dinh điền rồi bí mật đưa vào căn cứ cách mạng.

Tháng 5/1965, Krông Bông (H9) hoàn toàn giải phóng. Bà tham gia công tác phụ nữ, được bầu làm Hội trưởng Phụ nữ xã, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng H9 (Krông Bông). Trong vai trò Hội trưởng, Má Hai đã tích cực vận động phụ nữ bám trụ; tham gia chuyển lương, tiếp đạn, tải thương và chăm sóc thương bệnh binh.

Đầu năm 1968, thực hiện kế hoạch của Tỉnh uỷ, Huyện uỷ H9 đã tích cực vận động quần chúng, hình thành được một đoàn quân chính trị đông tới 9 000 người, gồm đồng bào Kinh ở các dinh điền giải phóng và đồng bào các dân tộc H9 (Krông Bông).Chiều 30 Tết (29/01/1968)(1), từ một khu rừng thuộc xã Vụ Bổn, đoàn biểu tình H9 đi hàng một qua vùng giáp ranh, vượt đường 21 (nay là Quốc lộ 26), qua dinh điền Thăng Tiến.

Đến chiều mồng 1 Tết, đoàn dừng chân tại dinh điền Tư Cung, buôn Quang (H4 – phía đông quận lị Buôn Hồ). Trên đường đi có nhiều đồng bào ở các buôn, dinh điền hai bên đường gia nhập thêm vào đoàn biểu tình.Rạng sáng mồng 4 Tết (3/02/1968), từ dinh điền Tư Cung, buôn Quang, đoàn biểu tình đi theo đường mòn ra đường 21.

Đoàn biểu tình xếp thành hàng bốn, giương cao ngọn cờ hoà bình và băng rôn khẩu hiệu, hiên ngang tiến về thị xã. Má Hai được giao nhiệm vụ chỉ huy đội binh vận và cầm cờ dẫn đầu đoàn biểu tình.Khi đến buôn Kô Tam, địch từ các công sự trong buôn dùng súng bắn vào đoàn người đi đầu, Má Hai và một số người khác bị thương. Đoàn người vẫn dũng cảm ào ào xông lên, áp sát hàng rào thép gai hai bên đường 21.

Lúc này, chiêng trống bắt đầu nổi lên dồn dập đan xen với tiếng hô kinh động cả đất trời: “Bà con hãy anh dũng tiến lên!”, “Anh em binh lính không bắn vào dân!”, “Mĩ hãy cút đi!”. Trước khí thế của đoàn biểu tình, địch trong buôn Kô Tam khiếp sợ tháo chạy. Má Hai bị thương, máu chảy nhiều. Ông Ama Ring – Bí thư huyện uỷ H9, chỉ huy đoàn biểu tình đã đề nghị má lui về tuyến sau.

Nhưng Má Hai kiên quyết xin ở lại để tiếp tục đấu tranh. Sau khi được băng bó vết thương, Má Hai tiếp tục gương cao cờ, dẫn đầu đoàn người dũng cảm tiến lên phía trước.Địch tập trung hoả lực mạnh và cho máy bay trực thăng đổ thêm quân chi viện. Má Hai cầm cờ, dẫn theo bốn chị dũng cảm tiến về cổng chính. Họ kêu gọi binh lính địch không bắn vào đồng bào và quay súng trở về với cách mạng.

Để làm giảm nhuệ khí của đoàn biểu tình, viên chỉ huy ra lệnh cho binh lính tập trung hoả lực bắn vào người cầm cờ. Má Hai bị trúng đạn ngã xuống. Chị Mười cầm cờ thay Má Hai cũng bị trúng đạn hi sinh,… Anh Bùi Thế Châu và anh em trong tổ quyết tử đã xông lên cản làn đạn cho đồng bào cũng bị trúng đạn hi sinh anh dũng.