Y Buông - Nữ anh hùng của người Xơ Đăng

Anh hùng Y Buông sinh năm 1945 tại làng Đăk Re, xã Đăk Na, huyện Đăk Tô (tỉnh Kon Tum). Năm 13 tuổi, Y Buông đã làm liên lạc cho cán bộ vào vùng tạm chiếm. Sau 3 năm làm giao liên Trường Sơn, chị thuộc từng ngóc ngách nơi rừng sâu núi thẳm, dẫn đường cho cán bộ đến vị trí an toàn. Ngoài việc nuôi quân, chị còn tham gia chiến đấu cùng với anh em trong đơn vị. Năm 1967, trong lúc anh em đi tải gạo, ở lán chỉ còn 3 thương binh, chị và 1 chiến sĩ khác do Đại đội trưởng Hòe phụ trách. Lúc đó, hơn 10 tên địch tập kích bất ngờ, Y Buông đã kịp thời giấu nồi cơm, dụng cụ cấp dưỡng và ba lô của anh em vào vị trí bí mật, sau đó cùng Đại đội trưởng Hòa chiến đấu với địch. Riêng quả lựu đạn từ tay chị ném ra đã tiêu diệt 3 tên địch. Những tên còn lại tìm đường bỏ chạy, bị Y Buông bắn đuổi theo và tiêu diệt 1 tên. Chuyện của nữ chiến sĩ nuôi quân tiêu diệt 4 tên địch đã lan tỏa khắc các đơn vị chiến trường Đăk Tô – Tân Cảnh ngày ấy, làm nức lòng quân và dân Bắc Tây Nguyên. Ngày 20/12/1973, Y Buông đã vinh dự được trao tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Chị cũng là người dân tộc Xê Đăng đầu tiên ở Kon Tum được tặng thưởng danh hiệu cao quý này.